| 
volwassenen
Er zijn weinig betrouwbare gegevens beschikbaar over seksueel misbruik. De meldingen bij diverse diensten geven altijd een onderrapportage weer, zodat de werkelijke omvang van de problematiek moeilijk te becijferen is. Bij de registratie van meldingen wordt ook gebruik gemaakt van verschillende categorieën, hetgeen interpretatie vaak moeilijk maakt.
- Partnergeweld is geweld tussen (ex-)partners gaande van fysiek tot psychologisch geweld, stalking en seksueel misbruik.
- Men spreekt over huiselijk geweld bij geweld tegen gezinsleden zoals kinderen, ouders, (ex-)partners, andere gezinsleden, familievrienden en huisvrienden. Seksueel misbruik of geweld zijn seksuele handelingen tegen iemands wil of binnen een afhankelijkheidsrelatie. Daaronder vallen zowel aanranding, verkrachting, seksuele intimidatie, exhibitionisme, voyeurisme, gedwongen prostitutie, mensenhandel, kinderpornografie en incest.
Niet alle seksueel misbruik is van dezelfde aard. Het gaat van non-contactvormen (geslachtdelen tonen, naakt moeten poseren, moeten kijken naar masturbatie) over minder ernstige contactvormen (betast worden boven of onder de kledij) en matig ernstige contactvormen (begluurd worden, zich moeten uitkleden, geslachtsdelen moeten betasten, moeten masturberen) tot zeer ernstige contactvormen (poging tot coïtus, coïtus met of zonder penetratie, oraal moeten bevredigen).
De meest bruikbare gegevens over seksueel misbruik komen uit een onderzoek waarin volwassenen werd gevraagd in welke mate zij er ooit mee geconfronteerd werden:
De meest bruikbare gegevens over seksueel misbruik komen uit een onderzoek waarin volwassenen werd gevraagd in welke mate zij er ooit mee geconfronteerd werden:
- 33% van de vrouwen en 25% van de mannen heeft nooit fysiek of seksueel misbruik meegemaakt;
- 33% van de vrouwen en 20% van de mannen heeft zowel fysiek als seksueel geweld meegemaakt;
- 10% van de vrouwen en 4% van de mannen heeft enkel ervaring met seksueel misbruik;
- in totaal hebben dus 40% van de vrouwen en 25% van de mannen ooit ervaring gehad met seksueel misbruik;
- 20% van de vrouwen en 10% van de mannen zijn slachtoffer geworden van matig tot ernstige feiten van seksueel geweld. Vrouwen blijken dus kwetsbaarder voor seksueel geweld dan mannen.
Gevolgen voor het slachtoffer
Er is een duidelijk verband tussen seksueel misbruik en gezondheidsklachten bij slachtoffers, zowel op korte als op lange termijn. Slachtoffers van seksueel misbruik kunnen fysieke letsels oplopen gaande van licht tot ernstig.
Op langere termijn kan seksueel misbruik het functioneren op lichamelijk, emotioneel en seksueel vlak treffen. Slachtoffers vertonen vaak het 'post-traumatisch stress-syndroom', hetgeen betekent dat de levenskwaliteit en het zelfbeeld worden aangetast en dat ze een groot gevoel van eenzaamheid en een vertrouwensbreuk ervaren.
Slachtoffers voelen zich angstig, schuldig, beschaamd, waardeloos, machteloos, futloos. Dit kan dan weer leiden tot psychosomatische klachten als slapeloosheid, eetstoornissen, hoofdpijn en hyperventilatie. De gevolgen zijn vaak een verhoogd gebruik van alcohol en kalmeermiddelen en een toename van psychiatrische problemen zoals depressie, angsten en fobieën.
Op sociaal vlak worden vooral gezinsrelaties getroffen. Slachtoffers perken vaak hun sociale contacten in.
Voor meer info over diensten die je kunnen helpen, kan je terecht bij de adressen.
Op langere termijn kan seksueel misbruik het functioneren op lichamelijk, emotioneel en seksueel vlak treffen. Slachtoffers vertonen vaak het 'post-traumatisch stress-syndroom', hetgeen betekent dat de levenskwaliteit en het zelfbeeld worden aangetast en dat ze een groot gevoel van eenzaamheid en een vertrouwensbreuk ervaren.
Slachtoffers voelen zich angstig, schuldig, beschaamd, waardeloos, machteloos, futloos. Dit kan dan weer leiden tot psychosomatische klachten als slapeloosheid, eetstoornissen, hoofdpijn en hyperventilatie. De gevolgen zijn vaak een verhoogd gebruik van alcohol en kalmeermiddelen en een toename van psychiatrische problemen zoals depressie, angsten en fobieën.
Op sociaal vlak worden vooral gezinsrelaties getroffen. Slachtoffers perken vaak hun sociale contacten in.
Voor meer info over diensten die je kunnen helpen, kan je terecht bij de adressen.
Relatie met de pleger
Een kwart van het seksueel geweld wordt gepleegd door onbekenden.
Mannen hebben meer te maken met seksueel misbruik buiten de familie terwijl vrouwen vaker worden geconfronteerd met seksueel geweld vanwege familieleden. Bij vrouwen is in 21% van de gevallen de partner de pleger van het seksueel misbruik en/of het fysiek geweld.
Bij vrouwen is de pleger in 99% van de gevallen een man. Bij mannen is dat in 60% van de gevallen.
Mannen hebben meer te maken met seksueel misbruik buiten de familie terwijl vrouwen vaker worden geconfronteerd met seksueel geweld vanwege familieleden. Bij vrouwen is in 21% van de gevallen de partner de pleger van het seksueel misbruik en/of het fysiek geweld.
Bij vrouwen is de pleger in 99% van de gevallen een man. Bij mannen is dat in 60% van de gevallen.
Seksueel misbruik als misdrijf
Seksueel misbruik wordt door de publieke opninie
als een zeer ernstig misdrijf beschouwd. Verschillende wetgevende initiatieven
komen aan die bezorgdheid tegemoet. Bepaalde seksuele handelingen worden
strafbaar gesteld en bestempeld als ‘seksuele delicten’. In
het Belgisch strafrecht worden seksuele misdrijven opgedeeld in verkrachting,
aanranding van de eerbaarheid, (aanzetten tot)ontucht en prostitutie en
exhibitionisme.
Een aantal recente aanpassingen van de wet:
Een aantal recente aanpassingen van de wet:
- verkrachting binnen het huwelijk en tusen personen van hetzelfde geslacht wordt strafbaar (B.S. 18.07.89)
- reclame voor diensten van seksuele aard met een direct of indirect winstoogmerk t.a.v. minderjarigen en t.a.v. prostitutie (B.S. 25.04.95)
- bestrijding van mensenhandel en kinderpornografie (B.S. 25.04.95)
- de verjaringstermijn bij seksueel misbruik begint pas te lopen vanaf de dag dat het slachtoffer 18 wordt (B.S. 25.04.95). De meldingsplicht wordt versterkt en de straffen verzwaard. Plegers worden verplicht een begeleiding of behandeling te volgen.
- geweld tussen partners en ex-partners (B.S. 06.02.98)
- uitbreiding strafrechtelijke bescherming minderjarigen voor inbreuken op seksueel vlak (prostitutie, aanranding van de eerbaarheid, verkrachting) en strafbaar stellen van verminking van vrouwelijke geslachtsorganen (B.S. 17.03.2001)
- bescherming van de werknemer tegen geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk (KB 18.07.2002)
De interventie van de wetgever en de rechterlijke
macht in het seksuele gedrag van mensen roept de vraag op naar wat behoort
tot de openbare orde en wat tot het privé-leven van mensen. Wanneer
beide volwassenen instemmen, kan hun gedrag in sommige gevallen toch strafbaar
worden gesteld.
In tegenstelling tot deze tendens is er ook een tweede dynamiek, die bijvoorbeeld homoseksualiteit volledig decriminaliseert.
In tegenstelling tot deze tendens is er ook een tweede dynamiek, die bijvoorbeeld homoseksualiteit volledig decriminaliseert.
Mythes rond seksueel misbruik
Als een vrouw zich niet sterk verzet tegen
seksuele voorstellen, wil ze wel seks.
Bijna een derde van de vrouwen kiest bij een situatie van seksueel misbruik voor de egelstrategie, waarbij ze zich in zichzelf terugtrekt en hoopt dat de ander zal ophouden. Dat deze strategie niet effectief is doet niet af aan het feit dat de vrouw niet toestemt.
Een vrouw heeft de verantwoordelijkheid haar partner te bevredigen.
Een variant van ‘mannen hebben recht op seks’, waardoor de vrouw verplicht wordt seksuele diensten te verlenen. Mensen, mannen én vrouwen, hebben geen ‘recht op seks’ maar wel ‘seksuele rechten’. Dit betekent onder andere dat ze vrij moeten kunnen kiezen om al dan niet seks te hebben. Dus vrouwen mogen hun partner bevredigen, maar moeten niet.
Mannen zijn geen slachtoffer en vrouwen zijn geen dader.
Hoewel vooral vrouwen slachtoffer zijn van seksueel misbruik, betekent dit niet dat mannen geen slachtoffer kunnen worden van seksueel misbruik door andere mannen of door vrouwen. Er zijn ook vrouwelijke daders bekend. Bovendien is er ook seksueel misbruik in lesbische en homoseksuele relaties.
Bijna een derde van de vrouwen kiest bij een situatie van seksueel misbruik voor de egelstrategie, waarbij ze zich in zichzelf terugtrekt en hoopt dat de ander zal ophouden. Dat deze strategie niet effectief is doet niet af aan het feit dat de vrouw niet toestemt.
Een vrouw heeft de verantwoordelijkheid haar partner te bevredigen.
Een variant van ‘mannen hebben recht op seks’, waardoor de vrouw verplicht wordt seksuele diensten te verlenen. Mensen, mannen én vrouwen, hebben geen ‘recht op seks’ maar wel ‘seksuele rechten’. Dit betekent onder andere dat ze vrij moeten kunnen kiezen om al dan niet seks te hebben. Dus vrouwen mogen hun partner bevredigen, maar moeten niet.
Mannen zijn geen slachtoffer en vrouwen zijn geen dader.
Hoewel vooral vrouwen slachtoffer zijn van seksueel misbruik, betekent dit niet dat mannen geen slachtoffer kunnen worden van seksueel misbruik door andere mannen of door vrouwen. Er zijn ook vrouwelijke daders bekend. Bovendien is er ook seksueel misbruik in lesbische en homoseksuele relaties.