| 
plegers
Wanneer we aan plegers van seksueel misbruik denken, beelden we ons de ergste voorbeelden eerst in, sadistische kindermoordenaars, de man die vrouwen bespringt vanuit 'de bosjes', de gluiperd in de parkeergarage.
Dit soort plegers bestaat ook effectief, maar komen iets minder frequent voor dan de media soms laten uitschijnen. Er bestaan echter veel meer vormen van seksueel misbruik, die spijtig genoeg daarom niet minder frequent vóórkomen.We passen de gestelde definitie hier toe.
Het is namelijk belangrijk dat mensen die aan seksuele handelingen deelnemen:
Dit soort plegers bestaat ook effectief, maar komen iets minder frequent voor dan de media soms laten uitschijnen. Er bestaan echter veel meer vormen van seksueel misbruik, die spijtig genoeg daarom niet minder frequent vóórkomen.We passen de gestelde definitie hier toe.
Het is namelijk belangrijk dat mensen die aan seksuele handelingen deelnemen:
- begrijpen wat er gebeurt. Het spreekt voor zich dat de leeftijd en het ontwikkelingsniveau van de personen hierin een rol spelen;
- vrij kunnen kiezen om al dan niet seks te hebben zonder daarbij dwang of machtsverschillen te ervaren;
- de seksuele integriteit van één van de partners niet schenden.
- weten wat de gangbare normen zijn in de maatschappij, wat mag en wat niet mag;
- zich bewust zijn van mogelijke (onprettige) gevolgen van seksuele handelingen;
- weten dat ze 'nee' kunnen zeggen en erop kunnen vertrouwen dat dit ook zal gerespecteerd worden, of een 'nee' kunnen krijgen en hier respectvol mee kunnen omgaan;
Plegers van seksueel misbruik houden geen rekening met deze regels. Bijvoorbeeld door pornoblaadjes te tonen aan jonge kinderen, foto's van de eigen geslachtsdelen naar wandelaars te gooien, overdadige aandacht te geven aan de intieme hygiëne van een moeder aan haar zoon, ongewenste seksueel getinte opmerkingen maken of berichten sturen naar collega's, de nietsvermoedende buurvrouw begluren, medeleerlingen voortdurend in de billen knijpen.
Wanneer ben je pleger van seksueel misbruik?
Je bent een pleger van seksueel misbruik wanneer je seksuele handelingen pleegt
- met mensen die dit niet ten volle begrijpen door leeftijd, emotioneel of psychisch functioneren;
- met of op mensen die geen toestemming kunnen geven (vb. door dwang of geweld) of er geen toestemming is;
- waarbij je de persoon geen mogelijkheid laat om te weigeren;
- waarbij je je macht gebruikt (vb. door je functie op het werk of relatie met de ander of maatschappelijke positie ten opzichte van de ander) om de ander te overhalen of te dwingen tot seksuele handelingen;
- die door de ander als ongewenst ervaren worden;
- wanneer je iemands persoonlijke grenzen overschrijdt zonder rekening te houden met de wil van de ander;
- je het vertrouwen van de ander misbruikt om tot seksuele handelingen te komen, een list gebruikt, valse beloften maakt, geheimhouding eist;
- met personen die geen toestemming kunnen geven waarbij je je handelingen stelt op het moment er geen toezicht is, wanneer men veel kan of moet alleen zijn met elkaar (vb. tijdens het babysitten)
- je bovendien hardnekkige overtuigingen hebt die dit seksueel misbruik goedpraten (vb. veel vrouwen die worden verkracht, hebben al een slechte reputatie), minimaliseren (vb. dat het niet echt seksueel was wat er gebeurde of niet zo erg was) of de verantwoordelijkheid voor wat gebeurde afschuift op een ander of je verleden.
Hoe herkennen?
Vooraleer iemand pleger wordt van seksueel misbruik, gaat natuurlijk een hele geschiedenis vooraf. In deze periode, meestal tijdens de kinderjaren en adolescentie, kunnen al signalen opgevangen worden, bijvoorbeeld gedrag gericht uitsluitend op de eigen bevrediging zonder daarbij rekening te houden met de gevoelens van anderen, afwijkende seksuele fantasieën of geweldfantasieën en spelletjes, de voorkeur geven aan sociale isolatie of niet in staat zijn om ‘vriendjes’ te maken, gebrekkige sociale vaardigheden, negatief zelfbeeld, emotioneel geremd of overgecontroleerd zijn.
Plegers van seksueel misbruik gaan niet toevallig over tot grensoverschrijdend seksueel gedrag, maar rijpen langzaam tot een plan. Een bepaalde prikkel of gebeurtenis kan aanleiding geven tot het aanwakkeren van een behoefte, start van vaag plannen en leidt tot het nemen van schijnbaar onbelangrijke beslissingen (vb. meer in de buurt van een potentieel slachtoffer vertoeven -grooming-, seksueel afwijkende fantasieën bevestigen en goedpraten). De pleger zal zich geleidelijk aan in meer hoog-risico-situaties begeven (vb alleen zijn met het slachtoffer) en concrete plannen maken voor het delict te plegen. Wanneer een delict gepleegd wordt, heeft de pleger achteraf een combinatie van gevoelens, gaande van schaamte, schuld, moedeloosheid, onverschilligheid. Deze gevoelens zal een pleger vaak minimaliseren, wegredeneren of goedpraten aan de hand van cognitieve distorties. Dit zijn opvattingen over seksualiteit die niet overeenkomen met de realiteit, en die vooral als functie hebben de schuldgevoelens te onderdrukken en de verantwoordelijkheid voor eigen daden te minimaliseren. Ook kan het zijn dat de pleger er een prettige herinnering aan overhoudt of een gevoel van ontlading ervaart. Op die manier kan een delictscenario ontstaan, en herhaalt de pleger de feiten.
Waar naartoe?
Mythes over en van plegers
Ik kan er niets aan doen dat ik zedenfeiten pleeg, het overkomt me gewoon, het is sterker dan mezelf. Dit is een veel voorkomende gedachte bij plegers. Misbruik gebeurt nooit zomaar, er gaat steeds een geschiedenis aan vooraf, weliswaar in kleine stappen. Deze stappen houden steeds een keuzemoment in voor de pleger waar die iedere keer nalaat om zijn verantwoordelijkheid te nemen om aangepast seksueel gedrag te stellen.
Kinderen die seksueel misbruikt werden, zullen later anderen seksueel misbruiken. Hoewel veel plegers seksueel misbruik in hun verleden meemaakten (30%) en dit meer dan de algemene bevolking, werd de meerderheid niet misbruikt. Plegers gebruiken deze denkfout vaak om de verantwoordelijkheid voor hun gedrag te ontlopen.
Seksueel afwijkende fantasieën leiden tot seksueel misbruik. Hoewel seksueel afwijkende fantasieën frequenter voorkomen bij sommige soorten plegers, is dit niet altijd het geval. 15 à 20% van de bevolking zou afwijkende seksuele fantasieën hebben, maar zetten deze niet noodzakelijk om in daden. Ook dit komt voor als denkfout bij plegers, ze ervaren geen controle over hun fantasie. Dit laat hen opnieuw toe om geen verantwoordelijkheid te nemen voor hun daden.
Pleger en slachtoffer kennen elkaar zelden. Slechts een kwart van de slachtoffers kent zijn pleger niet. In de meeste gevallen is de pleger de (ex-)partner of een ander familielid. Opmerkelijk is wel dat de aangiften voornamelijk gedaan worden als het gaat om een onbekende pleger. Men vermoed dat slechts één derde van de feitelijk gepleegde delicten aangegeven wordt. Afwezigheid van vertrouwen in het juridisch apparaat, gevoelens van angst, schuld en schaamte kunnen dit verklaren.
Alle plegers van seksuele delicten zijn mannelijk. Ook vrouwen kunnen plegers zijn van seksuele delicten. Men schat dat ze 20% van het seksueel misbruik op kinderen plegen. Ze plegen echter ook seksueel geweld op volwassen mannen. Een percentage ontbreekt, mannen voelen zich immers heel beschaamd hierover en doen zelden tot nooit aangifte ten gevolge van het maatschappelijk taboe.
Jongeren plegen geen seksuele delicten, maar 'experimenteren'. Adolescenten kunnen evengoed plegers zijn van seksuele delicten. Men schat dat ze verantwoordelijk zijn voor een vijfde van de verkrachtingen en de helft van het seksueel misbruik op kinderen. Heel wat seksueel grensoverschrijdend gedrag begint al tijdens de adolescentie. Maar ook tijdens de kindertijd kunnen al signalen opgevangen worden. Plegers en slachtoffers worden steeds jonger. Investeren in een degelijke relationele en seksuele vorming van jonge mensen is daarom onontbeerlijk in de preventie van seksueel geweld.
Plegers van seksuele delicten zijn oude viezeriken. De gemiddelde leeftijd van een pleger is 35 jaar en hij pleegt zijn eerste feiten rond de leeftijd van 15 jaar. Oudere plegers van seksuele delicten bestaan evenwel ook en plegen meestal seksueel misbruik bij kinderen.
Meer informatie kan je vinden onder Feiten en cijfers.
Kinderen die seksueel misbruikt werden, zullen later anderen seksueel misbruiken. Hoewel veel plegers seksueel misbruik in hun verleden meemaakten (30%) en dit meer dan de algemene bevolking, werd de meerderheid niet misbruikt. Plegers gebruiken deze denkfout vaak om de verantwoordelijkheid voor hun gedrag te ontlopen.
Seksueel afwijkende fantasieën leiden tot seksueel misbruik. Hoewel seksueel afwijkende fantasieën frequenter voorkomen bij sommige soorten plegers, is dit niet altijd het geval. 15 à 20% van de bevolking zou afwijkende seksuele fantasieën hebben, maar zetten deze niet noodzakelijk om in daden. Ook dit komt voor als denkfout bij plegers, ze ervaren geen controle over hun fantasie. Dit laat hen opnieuw toe om geen verantwoordelijkheid te nemen voor hun daden.
Pleger en slachtoffer kennen elkaar zelden. Slechts een kwart van de slachtoffers kent zijn pleger niet. In de meeste gevallen is de pleger de (ex-)partner of een ander familielid. Opmerkelijk is wel dat de aangiften voornamelijk gedaan worden als het gaat om een onbekende pleger. Men vermoed dat slechts één derde van de feitelijk gepleegde delicten aangegeven wordt. Afwezigheid van vertrouwen in het juridisch apparaat, gevoelens van angst, schuld en schaamte kunnen dit verklaren.
Alle plegers van seksuele delicten zijn mannelijk. Ook vrouwen kunnen plegers zijn van seksuele delicten. Men schat dat ze 20% van het seksueel misbruik op kinderen plegen. Ze plegen echter ook seksueel geweld op volwassen mannen. Een percentage ontbreekt, mannen voelen zich immers heel beschaamd hierover en doen zelden tot nooit aangifte ten gevolge van het maatschappelijk taboe.
Jongeren plegen geen seksuele delicten, maar 'experimenteren'. Adolescenten kunnen evengoed plegers zijn van seksuele delicten. Men schat dat ze verantwoordelijk zijn voor een vijfde van de verkrachtingen en de helft van het seksueel misbruik op kinderen. Heel wat seksueel grensoverschrijdend gedrag begint al tijdens de adolescentie. Maar ook tijdens de kindertijd kunnen al signalen opgevangen worden. Plegers en slachtoffers worden steeds jonger. Investeren in een degelijke relationele en seksuele vorming van jonge mensen is daarom onontbeerlijk in de preventie van seksueel geweld.
Plegers van seksuele delicten zijn oude viezeriken. De gemiddelde leeftijd van een pleger is 35 jaar en hij pleegt zijn eerste feiten rond de leeftijd van 15 jaar. Oudere plegers van seksuele delicten bestaan evenwel ook en plegen meestal seksueel misbruik bij kinderen.
Meer informatie kan je vinden onder Feiten en cijfers.