| 
Nieuwe Hiv-diagnoses bij homomannen blijven stijgen
In 2008 noteerde het Wetenschappelijk Instituut voor Volksgezondheid 1.079 nieuwe diagnoses met hiv in België. Het aantal nieuwe diagnoses dat in België wordt vastgesteld, blijft al ongeveer zes jaar rond de duizend schommelen.
Van de nieuwe diagnoses in 2008 kennen we niet van iedereen het geslacht, de nationaliteit en de waarschijnlijke overdrachtswijze. 400 van het aantal nieuwe diagnoses wordt vastgesteld bij mensen die geen Belgische nationaliteit hebben, 363 bij Belgen.
Sinds 2000 is er een toename van het aantal nieuwe diagnoses bij Belgen. 88% van de nieuwe diagnoses bij Belgen worden vastgesteld bij mannen. In bijna acht op de tien gevallen werden deze mannen waarschijnlijk besmet via homoseksuele overdracht. Dat is een stijging met 20% ten opzichte van het voorgaande jaar. Deze toename van diagnoses bij homomannen begon in 2000.
In 2010 zal Sensoa haar preventie-inspanningen naar homomannen nog verhogen..
Cijfers
Oorzaken
Respons
Van de nieuwe diagnoses in 2008 kennen we niet van iedereen het geslacht, de nationaliteit en de waarschijnlijke overdrachtswijze. 400 van het aantal nieuwe diagnoses wordt vastgesteld bij mensen die geen Belgische nationaliteit hebben, 363 bij Belgen.
Sinds 2000 is er een toename van het aantal nieuwe diagnoses bij Belgen. 88% van de nieuwe diagnoses bij Belgen worden vastgesteld bij mannen. In bijna acht op de tien gevallen werden deze mannen waarschijnlijk besmet via homoseksuele overdracht. Dat is een stijging met 20% ten opzichte van het voorgaande jaar. Deze toename van diagnoses bij homomannen begon in 2000.
In 2010 zal Sensoa haar preventie-inspanningen naar homomannen nog verhogen..
Cijfers
Van de 363 nieuwe diagnoses vastgesteld bij Belgen verliepen er 245 via homoseksuele contacten. Ongeveer een derde van de nieuwe diagnoses bij Belgen gebeurde via heteroseksuele overdracht. In 2007 was er al een toename van het aantal nieuwe diagnoses bij homomannen, een stijging die in 2008 wordt verder gezet.
Bij de 400 diagnoses bij niet-Belgen merken we bij mannen ook een toename van diagnoses veroorzaakt door homoseksuele contacten, een verdubbeling sinds 2000. Daarbij gaat het in de eerste plaats over mannen uit buurlanden, waar eveneens een stijging wordt opgetekend van het aantal nieuwe diagnoses onder homomannen. De stijging in België past dus binnen een internationaal fenomeen. Toch is het merendeel van de diagnoses bij niet-Belgen, vastgesteld in België, veroorzaakt door heteroseksuele overdracht. Dit weerspiegelt dan weer de epidemie in Sub-Saharaans Afrika, waar België nog steeds nauwe banden mee heeft.
Bij de 400 diagnoses bij niet-Belgen merken we bij mannen ook een toename van diagnoses veroorzaakt door homoseksuele contacten, een verdubbeling sinds 2000. Daarbij gaat het in de eerste plaats over mannen uit buurlanden, waar eveneens een stijging wordt opgetekend van het aantal nieuwe diagnoses onder homomannen. De stijging in België past dus binnen een internationaal fenomeen. Toch is het merendeel van de diagnoses bij niet-Belgen, vastgesteld in België, veroorzaakt door heteroseksuele overdracht. Dit weerspiegelt dan weer de epidemie in Sub-Saharaans Afrika, waar België nog steeds nauwe banden mee heeft.
Oorzaken
De oorzaken van het hoge aandeel van homomannen zijn zeer divers en complex, en werken op elkaar in. Belangrijkste oorzaak is wellicht dat er meer mannen met hiv binnen een relatief kleine groep voorkomen. Wanneer veel hiv voorkomt in een relatief kleine groep, is het risico om met hiv in contact te komen veel groter.
De doelgroep homomannen heeft meer wisselende contacten dan de heteroseksuele bevolking en hun relaties hebben vaker een meer open karakter. Een kleine minderheid van de doelgroep heeft een zeer grote seksuele activiteit. Het aanbod van plaatsen binnen het homomilieu en op internet waar men relatief makkelijk seksuele contacten kan leggen, is groot. Ook wordt hiv bij anale seks makkelijker overgedragen.
Een andere oorzaak is het toegenomen aantal besmettingen met seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) binnen de doelgroep. Iemand met hiv die besmet is met een soa , besmet sneller anderen met hiv. Omgekeerd geldt ook dat iemand met een soa ontvankelijker is voor een besmetting met hiv.
Maar homomannen vormen voor hiv niet alleen de grootste risicogroep, zij leveren ook de grootste preventie-inspanningen. Naar schatting 60 % neemt geen enkel risico met hiv. Dit aandeel blijft min of meer constant, ook na vijfentwintig jaar hiv-bedreiging. 40% heeft het moeilijk om het vrijen veilig te houden. Meestal gaat het daarbij om sporadisch onveilige contacten, slechts een kleine minderheid neemt geen voorzorgen. Maar, in een groep waarin het aantal dragers van hiv op vijf jaar met 50% is toegenomen, leidt ook beperkt risicogedrag tot meer besmettingen.
De doelgroep homomannen heeft meer wisselende contacten dan de heteroseksuele bevolking en hun relaties hebben vaker een meer open karakter. Een kleine minderheid van de doelgroep heeft een zeer grote seksuele activiteit. Het aanbod van plaatsen binnen het homomilieu en op internet waar men relatief makkelijk seksuele contacten kan leggen, is groot. Ook wordt hiv bij anale seks makkelijker overgedragen.
Een andere oorzaak is het toegenomen aantal besmettingen met seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) binnen de doelgroep. Iemand met hiv die besmet is met een soa , besmet sneller anderen met hiv. Omgekeerd geldt ook dat iemand met een soa ontvankelijker is voor een besmetting met hiv.
Maar homomannen vormen voor hiv niet alleen de grootste risicogroep, zij leveren ook de grootste preventie-inspanningen. Naar schatting 60 % neemt geen enkel risico met hiv. Dit aandeel blijft min of meer constant, ook na vijfentwintig jaar hiv-bedreiging. 40% heeft het moeilijk om het vrijen veilig te houden. Meestal gaat het daarbij om sporadisch onveilige contacten, slechts een kleine minderheid neemt geen voorzorgen. Maar, in een groep waarin het aantal dragers van hiv op vijf jaar met 50% is toegenomen, leidt ook beperkt risicogedrag tot meer besmettingen.
Respons
Deze cijfers zijn geen verrassing voor Sensoa. Ook in onze buurlanden merkt Sensoa dezelfde trends. De voorbije vier jaar is er dan ook in toenemende mate geïnvesteerd in preventie naar de doelgroep homomannen.
Dat resulteerde in een aantal vernieuwende initiatieven zoals de website www.mannenseks.be. Gemiddeld vier preventiecampagnes per jaar met heldere, confronterende preventieboodschappen sensibiliseren homomannen in de homohoreca en op internet. Bijvoorbeeld over het feit dat 1 op 20 homomannen besmet is met hiv. Vrijwel alle Vlaamse homozaken, waar homomannen seks kunnen hebben, profileren zich als een Safe Sex Zone: condooms en glijmiddel zijn er gratis of makkelijk verkrijgbaar en preventiemateriaal van Sensoa is er duidelijk aanwezig en wordt goed gedistribueerd.
Ook met holebi-organisaties als Çavaria en Wel Jong Niet Hetero en met het Instituut voor Tropische Gezondheid werkt Sensoa nauw samen om de aandacht voor de hiv-problematiek binnen het homomilieu te garanderen.
In 2010 zal Sensoa extra inzetten op sensibiliserende en informerende acties op het terrein om zo de zichtbaarheid van hiv in de homogemeenschap nog te verhogen. Een jaar lang zal alle preventiewerk in het teken staan van ‘Talk Positive’, de grootste Vlaamse campagne ooit naar homomannen. De campagne wil aanzetten tot betere afspraken tussen partners, homomannen die zich sneller op hiv en soa laten testen en last but not least: consequent condooms gebruiken.
Om het aantal nieuwe infecties te doen dalen, is echter meer nodig dan informeren en sensibiliseren. Er is extra wetenschappelijk onderzoek nodig om een scherp profiel af te bakenen van de groepen die het hoogste risicogedrag vertonen.
Daarnaast dringt Sensoa er bij de federale overheid op aan om werk te maken van een gecoördineerd aidsbeleid in België, iets wat tot op heden ontbreekt. Dit moet onder meer zorgen voor extra stimulansen om het zorg- en preventieaanbod beter op elkaar af te stemmen. Sensoa is ook vragende partij voor meer gespecialiseerde testcentra en meer counseling voor (seropositieve) homomannen.
Dat resulteerde in een aantal vernieuwende initiatieven zoals de website www.mannenseks.be. Gemiddeld vier preventiecampagnes per jaar met heldere, confronterende preventieboodschappen sensibiliseren homomannen in de homohoreca en op internet. Bijvoorbeeld over het feit dat 1 op 20 homomannen besmet is met hiv. Vrijwel alle Vlaamse homozaken, waar homomannen seks kunnen hebben, profileren zich als een Safe Sex Zone: condooms en glijmiddel zijn er gratis of makkelijk verkrijgbaar en preventiemateriaal van Sensoa is er duidelijk aanwezig en wordt goed gedistribueerd.
Ook met holebi-organisaties als Çavaria en Wel Jong Niet Hetero en met het Instituut voor Tropische Gezondheid werkt Sensoa nauw samen om de aandacht voor de hiv-problematiek binnen het homomilieu te garanderen.
In 2010 zal Sensoa extra inzetten op sensibiliserende en informerende acties op het terrein om zo de zichtbaarheid van hiv in de homogemeenschap nog te verhogen. Een jaar lang zal alle preventiewerk in het teken staan van ‘Talk Positive’, de grootste Vlaamse campagne ooit naar homomannen. De campagne wil aanzetten tot betere afspraken tussen partners, homomannen die zich sneller op hiv en soa laten testen en last but not least: consequent condooms gebruiken.
Om het aantal nieuwe infecties te doen dalen, is echter meer nodig dan informeren en sensibiliseren. Er is extra wetenschappelijk onderzoek nodig om een scherp profiel af te bakenen van de groepen die het hoogste risicogedrag vertonen.
Daarnaast dringt Sensoa er bij de federale overheid op aan om werk te maken van een gecoördineerd aidsbeleid in België, iets wat tot op heden ontbreekt. Dit moet onder meer zorgen voor extra stimulansen om het zorg- en preventieaanbod beter op elkaar af te stemmen. Sensoa is ook vragende partij voor meer gespecialiseerde testcentra en meer counseling voor (seropositieve) homomannen.
:: Meer uitleg over de cijfers (pdf)