Praat over seks

Dat er al veel over seks gepraat wordt in de populaire media is een understatement. Of dat op zijn beurt mensen aanzet om zelf over seks te praten is natuurlijk een ander paar mouwen. Zo gaat de berichtgeving over seks vaak over technische aspecten (tips) om het seksleven te verbeteren en ligt de nadruk op meer seks (frequentie) of gevarieerde(re) seks. Op zich niks mis mee, al kan de vraag gesteld worden of iedereen daar behoefte aan heeft.

De verspreide informatie durft nogal eens clichématig te zijn of net weinig aan te sluiten bij de ervaringen van de (doorsnee) bevolking. Mensen hebben seks op een manier waarvan ze denken dat het zo hoort, gaan vaak uit van vooronderstellingen. Het is juist door te praten en door te vragen dat partners uitvinden wat werkelijk een rol speelt en dat men vrije keuzes kan maken, zich kan informeren.

De boodschap

De bedoeling van deze campagne is niet zozeer informatie te verspreiden. Met deze campagne wil Sensoa in de eerste plaats sensibiliseren, inwerken op attitudes en intenties.
Bovendien is er meer dan preventie van hiv en aids alleen. Naast aids en hiv-besmettingen zijn er ook een aantal andere problemen waarmee menesn (vaker) geconfronteerd worden. Zo stijgt het aantal besmettingen met seksueel overdraagbare aandoeningen via heteroseksuele contacten. Ook seksueel grensoverschrijdend gedrag komt vaker dan verwacht voor. Ten slotte zijn ook de cijfers van ongeplande zwangerschappen problematisch.

De campagne kiest dus resoluut voor een overkoepelende insteek, het promoten van de seksuele gezondheid. Concreet houdt dit in dat mensen in staat worden gesteld om adequate keuzes te maken over hun eigen seksuele gezondheid. Preventie is daar één van de onderdelen van.

De communicatie die deze campagne promoot kan dan ook alle richtingen uitgaan. Ze kan handelen over het gebruik van condoom en anticonceptie, maar ze kan ook handelen over eigen risicogedrag (of het ontbreken daarvan) en het eigen seksuele verleden. Maar net zo goed kan het gaan over waar je eigen grenzen liggen en het checken van de grenzen van de ander. Tenslotte, het hoeft niet allemaal kommer en kwel te zijn, ook de eigen verlangens en wensen kunnen centraal staan en de communicatie kan wezenlijk bijdragen tot beider seksuele ontplooiing.

De campagne zet dus ook aan te praten over preventie. Daarbij wil de campagne één van de onderliggende problemen aanpakken. Waarom komen mensen ondanks hun kennis over preventie er toch niet toe om het condoom of anticonceptie te gebruiken. Eén van de redenen waarom dat niet gebeurt is net dat daar niet over gesproken wordt. Uit schroom, omdat men het niet gewend is of nooit geleerd heeft, omdat seks vanzelfsprekend en natuurlijk moet zijn, omdat het de romantiek verbreekt.

De doelgroep

De campagne richt zich in de eerste plaats tot jongvolwassenen en dat is geen toeval. Jongvolwassenen op zich vormen een vrij nieuwe doelgroep met een eigenheid die hen behoorlijk onderscheidt van jongeren en volwassenen. In deze leeftijdsgroep gebeuren ‘de grote veranderingen’. Dit is de fase waar de meesten alleen gaan wonen. Jongvolwassenen worden voor keuzes gesteld inzake studies en jobs. Het dient geen verdere toelichting dat deze keuzes een belangrijke uitwerking hebben op de loop van hun verdere leven. Jongvolwassenen genieten dankzij de eerste professionele ervaringen grotere financiële onafhankelijkheid.

De maatschappij verwacht van deze groep jonge mensen dan ook niet onmiddellijk een engagement zoals dat het geval is voor volwassenen. Dit laat heel wat ruimte om te experimenteren met leefgewoonten (apartment sharing, apart wonen), stijlen (wisselende looks in wonen, uiterlijk), jobs en relatievormen … en ook met seks natuurlijk.

Binnen de groep van jongvolwassenen ziet men dat seksuele partners elkaar snel opvolgen. In de meeste gevallen gaat het over opeenvolgende monogame relaties (seriële monogamie). Dit brengt ons bij het biologische kruispunt met soa.

Uit onderzoek blijkt dat mensen niet graag over hun seksueel verleden vertellen aan hun nieuwe sekspartner, evenmin vertellen ze graag dat ze een soa hebben opgelopen. Kortdurende relaties volgen elkaar relatief snel op en het condoom wordt bij deze contacten vrij snel achterwege gelaten. Bij wisselende seksuele contacten gebruikt een derde van de mannen en de helft van de vrouwen niet consistent een condoom. Kortom, in deze leeftijdsgroep wordt veel risico genomen.

Uit deze vaststellingen is één grote conclusie te trekken: praten over seks is absoluut noodzakelijk voor jongvolwassenen.

Hoewel de campagne zich in eerste instantie op heteroseksuele jongvolwassenen richt, werden er ook afgeleiden gemaakt voor het holebimilieu.

Daarnaast was het ook essentieel dat ook jongeren door de campagne aangesproken worden. Speciaal voor scholen ontwikkelden we een affiche, die zowel qua beeld als tekst aansluit bij de leefwereld van jongeren. Daarnaast kunnen leerkrachten gratis een educatief pakket downloaden waar ze mee aan de slag kunnen. Klasse voor leerkrachten, Klasse voor ouders en Maks! (de jongerenversie van Klasse) steunen bovendien de campagne redactioneel. Ook jeugdhuizen, een plaats waar jongeren vaak in discussie gaan over maatschappelijk relevante thema's, krijgen een eigen versie van de affiche.

De campagnematerialen

De Praat over seks-campagne bestond uit zes campagnebeelden die werden verspreid op affiches en op postkaarten via het Boomerangnetwerk. Daarnaast was er ook een televisiespot. Communicatiebureau LDV United ontwikkelde de campagne in samenspraak met Sensoa. Marc Lagrange fotografeerde de beelden.

Bijzonder aan deze campagne is dan ook de nauwe samenwerking van sensoa met de privé-sector. Van de eerste brainstorm voor de campagne tot de definitieve uitwerking en vertaling in materiaal is alles tegen productiekost gebeurd. Dat wil zeggen dat zowel het communicatiebureau LDV United, fotograaf Mark Lagrange als het productiehuis Pix en regisseur Ivo Mosterman (die de televisiepot realiseerde) geen personeelskosten aanrekenden en enkel de werkelijk gedane uitgaven aan materiaal aangerekend werden.

Alle mediaruimte (televisie, kranten, tijdschriften, Boomerang, de Lijn) was het voorwerp van onderhandelingen zodat we deze gratis of tegen sterk gereduceerde tarieven of via ruilovereenkomsten verkregen. We zijn onze partners daar uiteraard dankbaar voor.