Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's): feiten en cijfers

Cijfers chlamydia

Chlamydia is de vaakst gerapporteerde soa en het aantal vaststellingen nam ook in 2014 verder toe. Deze stijging zien we vooral in Vlaanderen en Wallonië. Bij jonge vrouwen tussen 15 en 34 jaar stellen artsen het vaakst chlamydia vast, met bijna 2 keer meer registraties dan bij mannen. In 2002 waren er in Vlaanderen 507 gevallen, in België 1.055. In 2014 waren er in Vlaanderen 3.356 geregistreerde gevallen, in België al 5.605 (Verbrugge, 2015). 

Meer tests, meer diagnoses in 2013

In 2013 nam ook het aantal uitgevoerde tests op chlamydia toe. Deze cijfers werden geanalyseerd over de afgelopen 5 jaren. Daaruit blijkt dat er een snellere stijging is van gerapporteerde gevallen voor België en Vlaanderen dan van het aantal tests. Je kan dus niet met zekerheid stellen dat het aantal chlamydia-infecties in opmars is. Het is mogelijk dat er meer gevallen geregistreerd worden omdat meer mensen zich laten testen. Bijvoorbeeld omdat patiënten en hulpverleners beter geïnformeerd zijn. 

Uit een verdere analyse blijkt dat het aantal registraties evenredig stijgt met het aantal aangevraagde tests. Dat wil zeggen dat er nog veel niet opgespoorde chlamydiagevallen zijn in de algemene bevolking. Hoe meer mensen zich laten testen, hoe meer chlamydia de artsen vaststellen, ook bij patiënten die geen klachten hadden. Chlamydia komt zowel bij mannen als bij vrouwen vaak zonder klachten voor. 

De diagnostische tests zelf worden gevoeliger en dus efficiënter. Ook dat kan een gedeeltelijke verklaring vormen voor het stijgend aantal diagnoses. Vrouwen hebben (of gebruiken) meer de gelegenheid om zich te laten testen dan mannen.

Onvolledige rapportage in 2014

In 2014 rapporteerde één peillaboratorium voor microbiologie niet aan het WIV. Dat laboratorium heeft een jaarrapportage van ongeveer 450 chlamydiagevallen (bijna 10% van het totaal) per jaar. Bij de interpretatie van de trends moeten we daarmee rekening houden. Mogelijk is er dus sprake van een onderrapportage.

Invloed sensibiliseringscampagnes

De toename van het aantal tests en het aantal registraties is het meest uitgesproken in Vlaanderen. Bij de aanvang van het registratiejaar 2012 voerde Sensoa een intensieve sensibiliseringscampagne naar jongeren en volwassenen, die verdergezet werd in 2013. Om chlamydia onder de aandacht te brengen, hen te informeren dat een condoom beschermt tegen chlamydia en om mensen aan te moedigen zich te laten testen als ze het condoom willen weglaten.

Deze campagne boden we ook aan aan diverse artsengroepen. Uit recente cijfers kunnen we afleiden dat met deze campagne de doelgroep wellicht goed bereikt werd (zie figuur 1).  

Figuur2Testintensiteit
Figuur 1: Trend tussen testintensiteit per 1.000 inwoners en gerapporteerde incidentie per 100.000 inwoners voor chlamydia in Vlaanderen voor de periode 2002-2013. Bron: Verbrugge, 2014.

Mannen en vrouwen tussen 15 en 34

De man/vrouw-verhouding is 1:1,94 in België en is zo goed als dezelfde in Vlaanderen (WIV, 2014). De meeste diagnoses worden gesteld bij mannen en vrouwen tussen 15 en 34 jaar. Weliswaar worden bij vrouwen ruim anderhalve keer meer diagnoses gesteld dan bij mannen van diezelfde leeftijdsgroep.

Het valt op dat in Vlaanderen verhoudingsgewijs meer mannen een soa-diagnose krijgen dan in Wallonië en Brussel. Het betreft in 2 derde van de gevallen heteroseksuele mannen. Naar alle waarschijnlijkheid worden zij meer gediagnosticeerd omdat zij in toenemende mate gesensibiliseerd zijn om zich te laten testen (door campagnes, hulpverleners of door hun partners).

Vanaf de leeftijd van 30 jaar neemt het aandeel van de mannen in de soa-diagnoses toe en wordt hun aandeel zelfs groter dan de diagnoses onder vrouwen. Vanaf deze leeftijdsgroep speelt de homoseksuele transmissie een grotere rol. 

Trend chlamydia mannen

trend chlamydia vrouwen

Figuur 2: Trend in het aantal gemelde chlamydiagevallen in Vlaanderen bij mannen (boven) en bij vrouwen (onder) voor de periode 2002-2014. Bron: Verbrugge, 2015.

Stijgende trend onder jongvolwassenen

Bij vrouwen is er een continu stijgende trend in alle leeftijdsgroepen. En die is het sterkst in de leeftijdsgroep van 20 tot 24 jaar. Bij de mannen wordt de sterkste stijging vastgesteld in de leeftijdsgroep van 20 tot 29 jaar. Bij de oudere leeftijdsgroepen is er eerder sprake van een stabilisatie bij de vrouwen ten opzichte van de voorgaande jaren. 

Complicatie met Pelvic Inflammatory Disease

Chlamydia-infecties zijn veelal asymptomatisch. Je kan dus makkelijk drager zijn van een infectie zonder symptomen of klachten. Bij vrouwen kan een onbehandelde infectie leiden tot ontsteking van het kleine bekken of Pelvic Inflammatory Disease (PID), een belangrijke oorzaak van chronische bekkenpijn, buitenbaarmoederlijke zwangerschap en vruchtbaarheidsproblemen. Uit Europese cijfers blijkt dat 10 tot 30% van de chlamydiapatiënten een PID ontwikkelen (ECDC factsheet for professionals, 2011). Uit de analyse van de gegevens afkomstig uit het peilnetwerk van clinici blijkt dat bij 4% van de vrouwen met chlamydia in België de complicatie PID werd geregistreerd.

Lymfogranuloma venereum (LGV) 

LGV of lymfogranuloma venereum is een soa die wordt veroorzaakt door een variant van de chlamydiabacterie. In 2013 rapporteerde het Nationaal Referentiecentrum voor soa's (ITG, Antwerpen) 45 bevestigde gevallen van LGV. Alle gevallen werden vastgesteld onder seropositieve mannen die seks hebben met mannen tussen 25 en 43 jaar oud. Uit de analyse van de gegevens afkomstig uit het peilnetwerk van clinici blijkt dat voor 15% van de mannen in België met chlamydia de complicatie LGV werd geregistreerd.