Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Opinie: Seksuele rechten gelden voor iedereen

Thomas Demyttenaere, beleidsmedewerker SensoaThomas Demyttenaere

08/01/2016 - Het geweld tegen vrouwen op oudejaarsnacht in Keulen is onaanvaardbaar en dient streng aangepakt te worden. Het seksueel grensoverschrijdend gedrag dat daarmee gepaard ging, was, hoe erg ook, maar een deelaspect van de feiten. De Duitse politie zoekt de daders in criminele milieus. Het is intussen duidelijk dat zij van allochtone afkomst waren, maar niet of er ook asielzoekers bij waren. Maar Sensoa kan wel begrip opbrengen voor de maatregelen die staatssecretaris Francken aankondigt om meer aandacht te besteden aan relationele en seksuele vorming in de asielcentra. Een goede relationele en seksuele vorming en het bespreekbaar maken van seksualiteit in asielcentra is niet alleen noodzakelijk, maar wordt ook positief onthaald door asielzoekers zelf. Voorwaarden zijn wel dat het professioneel gebeurt, het past binnen een integraal beleid rond seksualiteit en het alle aspecten zonder politiek correcte schroom behandelt.

Nood aan informatie is groot

Sinds een tiental jaar ontwikkelt Sensoa vormingen en didactisch materiaal voor asielcentra en inburgeringscentra om rond deze thema’s te werken. Voor veel asielzoekers is het een shock om aan te komen in een land waar de cultuur inzake seksualiteit veel vrijer is en waar mannen en vrouwen ongedwongener met elkaar omgaan. Zij hebben meestal een erg beperkte kennis van seksualiteit, dus de nood aan informatie hierover is groot. Zo bleek in een gemengde groep eerst de verrassing en daarna het enthousiasme groot van een Nigeriaanse man toen hij ontdekte hoeveel verschillende anticonceptiemethoden er wel bestonden. Of werden de deelnemers van een sessie stil toen plots twee meisjes uit Eritrea openhartig begonnen te vertellen over de genitale verminking die ze hadden ondergaan. Ze wilden erover praten om te voorkomen dat nog meer meisjes er het slachtoffer van zouden worden. In verschillende sessies kwamen vragen boven als het over homoseksualiteit ging, hoe mannen met elkaar seks kunnen hebben en hoe vrouwen dat samen doen.

"Een goede relationele en seksuele vorming en het bespreekbaar maken van seksualiteit in asielcentra is niet alleen noodzakelijk, maar wordt ook positief onthaald" 

Er zijn niet alleen de antwoorden op de vragen die ze in het thuisland niet kregen, die relationele en seksuele vorming noodzakelijk maken. Vorming werkt alleen wanneer de instelling ook effectief beschikt over een uitgewerkt beleid rond seksualiteit. Daar is nood aan om de inwoners zelf ook te beschermen tegen seksueel geweld. Uit een steekproefsgewijs onderzoek van het International Centre for Reproductive Health van de Universiteit Gent bleek niet alleen dat veel asielzoekers, zowel  vrouwen als mannen, tijdens hun reis naar Europa slachtoffer geweest zijn van seksueel geweld. Hetzelfde onderzoek wees uit dat 40 % van de ondervraagde migranten ook in België het slachtoffer werden en dat 35 % iemand persoonlijk kende die slachtoffer was geworden. In een deel van de gevallen was de dader een Belgisch personeelslid of hulpverlener. Asielzoekers en andere migranten durven meestal geen klacht indienen wanneer ze slachtoffer zijn, omdat ze vrezen dat hun verblijfsprocedure daardoor in gevaar komt en de daders toch niet gestraft zullen worden.

"In een deel van de gevallen was de dader een Belgisch personeelslid of hulpverlener"

In de meeste asielcentra ontbreekt er door gebrek aan middelen en personeel een beleid rond seksualiteit. Nochtans bestaat er materiaal om instellingen te helpen zo'n beleid op te stellen. En er werd materiaal ontwikkeld om seksueel grensoverschrijdend gedrag te duiden, bespreken en te voorkomen.

Twee vliegen in één klap

Kortom, als er tijd en middelen worden vrij gemaakt om relationele  en seksuele vorming te geven in asielcentra én er meteen een beleid rond seksualiteit wordt uitgewerkt, slaan we twee vliegen in één klap. Mensen in asielcentra leren dat de gelijkheid tussen mannen en vrouwen, het respectvol met elkaar omgaan en het niet overschrijden van elkaars grenzen, universele rechten zijn. En asielzoekers zijn zelf ook weerbaar gemaakt om seksueel grensoverschrijdend gedrag gericht tegen hen te voorkomen. Want seksuele rechten gelden voor iedereen.

Dit opiniestuk werd geschreven door Boris Cruyssaert, persverantwoordelijke Sensoa, en Thomas Demyttenaere, beleidsmedewerker Sensoa, naar aanleiding van de oproep om relationele en seksuele vorming aan te bieden in asielcentra.

Lees ons nieuwsbericht over relationele en seksuele vorming in asielcentra.