Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Persbericht: Is seksueel gedrag op school oké? - Het Sensoa Vlaggensysteem brengt raad

08/03/2017 - 21:53

Het komt vaak in de actualiteit: scholen worden geconfronteerd met seksueel (grensoverschrijdend) gedrag van leerlingen. Dat gedrag speelt zich niet noodzakelijk af op school maar heeft wel een impact op het schoolgebeuren. Dikwijls blijven de gevolgen ook niet beperkt tot de schoolmuren, bijvoorbeeld wanneer naaktfoto’s van een leerling(e) de ronde doen op sociale media. De vraag voor scholen is dan: hoe daarop reageren? 

Het departement Onderwijs en Vorming lanceert samen met Sensoa op 9 maart een aangepaste versie van het Vlaggensysteem voor onderwijs. Op die manier krijgen scholen een houvast om op een adequate manier te reageren op seksueel gedrag van leerlingen, grensoverschrijdend of niet. De aanpassing van het Vlaggensysteem Onderwijs is ontwikkeld door een werkgroep met vertegenwoordiging van de onderwijskoepels, CLB, ouderverenigingen en de scholierenkoepel. Het Sensoa Vlaggensysteem kwam oorspronkelijk tot stand met steun van Minister Jo Vandeurzen.

Objectief beoordelen van seksueel gedrag

Kinderen en jongeren experimenteren met relaties en seksualiteit, dat hoort bij een gezonde ontwikkeling. Soms wordt er echter over de grenzen van anderen gegaan. Hoe omgegaan wordt met deze situaties mag niet enkel afhangen van het buikgevoel van de leerkracht die toevallig voorbijloopt. Zo krijgen leerlingen tegenstrijdige signalen van verschillende leerkrachten en wordt soms straffend gereageerd op gezond en normaal gedrag.

Het Sensoa Vlaggensysteem biedt leraars objectieve criteria om seksueel gedrag van leerlingen in te schatten. Zo kan de leerkracht het gedrag een groene, gele, rode of zwarte vlag toekennen en, indien nodig, gepast bijsturen. Soms kan je gedrag gewoon laten gebeuren, sommige situaties vragen om een zachte of harde bijsturing. 

Beleid is nodig op scholen

Sensoa benadrukt dat het belangrijk is om het Vlaggensysteem te integreren in een duidelijk beleid over seksualiteit en relaties op school. “Enkel en alleen deze tool hanteren is dus niet voldoende. De scholen moeten daarnaast ook preventief werken, door onder andere heldere regels op te stellen en les te geven over het thema”, beklemtoont Karen De Wilde van Sensoa.

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits : “Seksualiteit is een natuurlijk en gewoon aspect in het opgroeien van kinderen en jongeren. Op heel gewone situaties wordt soms ongepast gereageerd, of in de lessen wordt het thema eerder zakelijk besproken om weg te blijven van het ongemakkelijke rond intimiteit. Jongeren geven echter zelf aan dat seksuele voorlichting wel wat breder mag gaan dan alleen de biologische aspecten. Hoe omgaan met elkaar, komen tot gezonde relaties, enz. verdienen evengoed plek. Het Vlaggensysteem van Sensoa heeft zijn succes al bewezen: het leert je gepast te reageren op seksueel getinte situaties.”

Er werden al eerder aangepaste versies van het Sensoa Vlaggensysteem ontwikkeld voor andere domeinen, zoals sport, jeugdzorg, kwetsbare kinderen en jongeren en andere. Meer informatie over het Vlaggensysteem kan je vinden op www.vlaggensysteem.be

Het Vlaggensysteem heeft vele afgeleiden

In 2008 is Erika Frans van Sensoa begonnen met de voorbereidingen van wat in 2010 het Sensoa Vlaggensysteem © zou worden.  Het Vlaggensysteem is een methode om iedereen die met kinderen en jongeren werkt te helpen om seksueel gedrag van kinderen en jongeren eerlijk te beoordelen en er gepast op te reageren. De ontwikkeling van de methode gebeurde in nauwe samenwerking met het Vlaamse werkveld en met de steun van de Vlaamse minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen. Movisie zorgde voor de vertaalslag naar de Nederlandse context en vervolgens voor de implementatie in Nederland.  

Omdat er nood was aan een globaal beleidskader, ruimer dan het Vlaggensysteem, ontwikkelde Sensoa in 2012 het Raamwerk Seksualiteit en Beleid. Het Vlaggensysteem werd daarin opgenomen als één van de instrumenten waarmee aan een beleid rond lichamelijke en seksuele integriteit kan gewerkt worden.  Na de engagementsverklaring in 2012 van de ministers Jo Vandeurzen, Philip Muyters (sport) en Pascal Smet (onderwijs) kwamen er aangepaste versies van het beleidsplan voor de sectoren sport, kinderopvang, jeugdwerk, integrale jeudgzorg en onderwijs.

Ook het Vlaggensysteem kreeg aangepaste versies voor jeugdwerk ('(N)iets mis mee' ism Jong & Van Zin) en sport ('Sport en spel met grenzen' ism ICES).

Daarnaast verscheen in 2016 ’Buiten de lijnen’. Dat vertaalt het Vlaggensysteem naar kinderen en jongeren met bijzondere behoeften. Het handboek verscheen in 2016 en is het resultaat van een samenwerking tussen Sensoa en de Nederlandse partners Movisie en Rutgers.  Dit maakt de methodiek geschikt voor het hele Nederlandssprekende taalgebied en zo kunnen we specifieke deskundigheden en expertise met elkaar verbinden.                                    

In 2017 neemt Rutgers het initiatief om de internationale uitrol van het Vlaggensysteem te faciliteren.

Steun en partners

Met de steun van de Vlaamse Minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen en Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits.

De partners zijn OKO (Overleg Kleine Onderwijsverstrekkers), OVSG (Onderwijskoepel van Steden en Gemeenten), KathOndVla (Katholiek Onderwijs Vlaanderen), POV (Provinciaal Onderwijs Vlaanderen), VCLB (Vrije CLB-koepel), CLB GO!, GO, VSK (Vlaamse Scholierenkoepel), Ouderkoepels, Departement Onderwijs en Vorming.

Ook de Vlaamse Regering benadrukt het belang van de bescherming van de integriteit van minderjarigen. Hiertoe brachten de ministers van Welzijn (Vandeurzen), Werk (Muyters), Cultuur (Gatz) en Onderwijs (Crevits) de Mededeling Integriteit vorig jaar op de Vlaamse Regering (Mededeling aan de Vlaamse Regering betreffende De bevordering en bescherming van de fysieke, psychische en seksuele integriteit van de minderjarige in de jeugdhulp en de kinderopvang, het onderwijs, de jeugd- en de sportsector, 29 januari 2016).