Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Publicatie van Sensoa naar homomannen, getiteld Bend, algemeen beeld

Probleem

Tweederden van de besmettingen met hiv bij Belgische mannen vindt plaats via homoseksuele weg. Deze verhouding is ongewijzigd sedert het begin van aidsepidemie. Er wordt geraamd dat 1 op 35 Belgische homomannen tussen 25 en 45 (de seksueel meest actieve groep) seropositief is. Zowel in Vlaanderen als in de rest van Europa merken we echter een toename van onbeschermde anale seks, terwijl net die sekstechniek het grootste risico van overdracht van hiv inhoudt.

Hier zijn een aantal verklaringen voor:

  • De kennis over hiv is hoog bij homomannen en zowel mannen met een hoge intentie tot condoomgebruik als mannen met een lage intentie zijn er van overtuigd dat het condoom een goede bescherming biedt tegen hiv en soa. Door berichten over medicatie en de lage zichtbaarheid van hiv en soa, onderschatten veel homomannen evenwel de eigen kwetsbaarheid voor hiv en soa.
  • Daarnaast is het minder goed gesteld met de kennis over soa. 
  • Een groep homomannen is condoommoe, deze mannen die weten dat ze een condoom moeten om hiv te vermijden, maar het kost hen moeite om het gedrag te blijven stellen.
  • Homomannen slagen er niet altijd in om de intentie om veilig te vrijen ook effectief om te zetten tot veiligvrijengedrag. Een aantal factoren kunnen ervoor kunnen zorgen dat de intentie tot veilig vrijen zich niet vertaalt in gedrag: verliefd zijn, de partner erg aantrekkelijk vinden, seksueel opgewonden zijn, onder invloed zijn van alcohol of drugs en druk van de partner. In vaste relaties zijn de opvattingen over condoomgebruik van de partner de belangrijkste determinant. Homomannen beschikken vaak niet over de skills en de eigeneffectiviteit om een bepaald gedrag te onderhandelen of te stellen wanneer die factoren in het spel zijn.
  • Er heerst daarnaast een flinke discrepantie tussen het maatschappelijke ideaalbeeld van een vaste relatie en het verlangen van de meerderheid van homomannen naar een vaste relatie én wisselende seksuele contacten. Veel homomannen laten in een vaste relatie het condoom weg (‘negotiated safety’), terwijl de voorwaarden daartoe niet altijd vervuld zijn. Het maatschappelijke ideaalbeeld dat homomannen zich eigen hebben gemaakt bemoeilijkt de communicatie rond dat thema, wat leidt tot meer hiv-besmettingen.

Doel

  • Homomannen zien hiv en soa als iets wat deel uitmaakt van hun leefwereld en percipiëren ze als ernstige aandoeningen die ze best vermijden. Ze vinden veilig vrijen belangrijk en hebben de intentie zelf veilig te vrijen.
  • Homomannen slagen erin veilig te vrijen wanneer ze zich dat voornemen, ze weten hoe ze condoomgebruik moeten onderhandelen en te handelen naar eigen overtuiging wanneer dat niet lukt.
  • Homomannen voelen zich ondersteund en gesterkt in hun veilig vrijgedrag.
  • Homomannen hebben een goed beeld van de diversiteit aan seksualiteitsbeleving en relaties, gaan bewust om met de keuzes die zij hierin maken, en kunnen hierover onderhandelen met hun partner. Ze hebben respect voor de keuzes van anderen.

Methode

Bend is een glossy magazine voor mannen en jongens met homoseksuele contacten, waarin de basisinformatie over veilig vrijen zit verpakt in vlot leesbare artikels met een brede kijk op seks en relaties. Vier nummers werden over vier jaar verspreid (2005-2008) telkens op 10.000 exemplaren in de homohoreca en op gay evenementen. Het was ook raadpleegbaar op internet

  • Via de getuigenissen van de rolmodellen en eigen advertenties doorheen het magazine werd hiv en soa in de leefwereld van homomannen gebracht en werd de risicoperceptie bijgesteld. Homomannen zagen zichzelf niet langer als onkwetsbaar. De rolmodellen vertelden bijvoorbeeld hoe ze ervoor zorgen dat ze veilig vrijen, hoe ze een hiv-test doen of hoe ze omgaan met een soa-infectie. (modeling) 
  • In een artikel werd ingegaan op een sekstechniek en hoe die veilig kan worden beoefend. Ook in andere artikels wordt er bijvoorbeeld op gewezen dat condooms steeds met voldoende goed glijmiddel moeten worden gebruikt en dat bij wisselende contacten een soa-test moet gebeuren.
  • Daarnaast vertelden rolmodellen hoe ze condoomgebruik in een relatie onderhandelden, hoe ze ervoor zorgen dan ze in sauna toch veilig vrijen, etc. (Behavioral training + modeling)
  • De rolmodellen in Bend waren peers, ‘gelijken’, die op een bewust en verantwoorde manier met hun seksualiteit omgaan. (modeling)

De belangrijkste methode was dus modeling, de andere methodes werden eraan gelinkt. Om ervoor te zorgen dat we met de methode modeling het doel bereikten dat we voor ogen hadden, moesten we ervoor zorgen dat een aantal voorwaarden voldaan waren.

  • Zo werd er aandacht besteed aan het model - We zorgden ervoor dat Bend een aantrekkelijke publicatie was die aansloot bij de smaak van de doelgroep en de doelgroep inhoudelijk aansprak. Om het geheel van magazine te bevorderen werden ernstige artikels afgewisseld met meer luchtige stukken die niet altijd rechtstreeks in verband staan met de doelstellingen, maar wel altijd gaan over seksualiteit en relaties bij homomannen.
  • De lezer/observator moest herinneren wat het model heeft gedaan – We zorgden ervoor dat Bend erg toegankelijk en vlot geschreven was. Daarnaast moest hij in staat zijn het gedrag te herhalen – De verhalen moesten geloofwaardig zijn, geen verblindende succesverhalen, maar alledaagse verhalen met een ‘struggle’, die aantonen dat het soms moeite kost, dat er fouten mogen worden gemaakt.
  • Tenslotte moest de lezer gemotiveerd zijn om het gedrag te stellen dat ze hebben geobserveerd en herinnerd – Het moest duidelijk gemaakt worden dat hiv nog altijd ongeneeslijk is en een soa niet altijd onschuldig is. Bovendien moesten de artikels duidelijk maken dat hiv en soa geen ‘ver van mijn bed’-show zijn, maar net relatief vaak voorkomen en elke homoman met wisselende contacten er kwetsbaar voor is.

Evaluatie

Na het verschijnen van 2006 vond er een posttest plaats. 533 personen vulden een elektronische vragenlijst in.

Bijna 60% van de respondenten kent Bend.  35% had het tweede nummer van Bend gelezen.   Dat is hoger dan verwacht kon worden, vermits Sensoa met de oplage (10.000 stuks) een potentieel bereik heeft van 16,7% van de doelgroep (60.000 Vlaamse homomannen tussen 15 en 45). 
Meer dan de helft (55%) had Bend2 helemaal gelezen, 18% had er enkel wat in gebladerd.  Méér dan driekwart (77%) van de lezers had met anderen (vooral met vrienden en de partner) gepraat over Bend2.

Appreciatie

Net als bij de eerste editie was de appreciatie van vorm en inhoud van Bend2 hoog.  De lezers gaven het magazine een gemiddelde score van 7,7 op 10 (mediaan is 8).  De lezers vonden Bend2 leerrijk (90,3%), mooi (88,7%) en levensecht (80,3%).  Slecht weinigen vonden Bend2 saai (1,6%), overbodig (2,2%) of betuttelend (7%).  Deelnemers aan het groepsgesprek noemden Bend een “trendy, modieus boekje” met “een hoog Flair-gehalte.”  Het gebruik van tekstblokjes, titeltjes en citaten bevordert de leesbaarheid en het gebruik van humor houdt de aandacht gaande, stellen ze. 

Effect

De werkdoelen van Bend beschrijven de voorwaarden voor het identificatieproces met de rolmodellen in de artikels bij de lezer.  Onderstaande resultaten geven aan dat Sensoa er in geslaagd is om deze voorwaarden te realiseren voor het merendeel van de lezers.  De meting van deze resultaten verliep via stellingen, die geënt waren op de werkdoelen van Bend.

  • Bend straalt betrokkenheid met de individuele lezer uit. De meerderheid van de lezers voelt zich aangesproken door de artikels in Bend (82%) en heeft het gevoel dat Bend voor hem geschreven is (80%). 
  • Homomannen herkennen zichzelf in de rolmodellen (interviews, portretten, getuigenissen). De meeste lezers vinden de in Bend beschreven situaties levensecht (86%) en voelen zich betrokken bij de rolmodellen in de artikels (83%).  Deelnemers aan het groepsgesprek noemen de verhalen in Bend “authentiek”.  40% van de lezers heeft zelfs het gevoel dat Bend over zijn leven gaat.  Mannen jonger dan 30, die het afgelopen half jaar geen of één seksuele partner hadden en/of het minder belangrijk vinden om deel uit te maken van de holebigemeenschap, vinden echter vaker dat Bend niet over hun leven gaat.
  • De levensechte verhalen in Bend zetten de lezer aan om te reflecteren over het eigen gedrag. 86% van de lezers geeft aan dat ze tijdens het lezen hebben nagedacht over hoe ze zelf zouden handelen bij de situaties in Bend.
  • Homomannen voelen zich aangesproken door Bend en geven aan dat de inhoud handelt over thematieken die uit het leven gegrepen zijn. 84% vindt dat Bend weerspiegelt wat leeft onder homomannen, 86% veronderstelt dat de situaties in Bend waarheidsgetrouw zijn.  Tijdens het groepsgesprek werd aangehaald dat enkele artikels handelen over onderwerpen die ze nog niet eerder hadden gezien in een homomagazine (tips voor orale seks, ervaringen met dating via internet).
    De getuigenissen en het beeldmateriaal van Bend weerspiegelen de diversiteit van de gay community
    63% is van oordeel dat Bend aandacht heeft voor de verschillende manieren waarop homomannen omgaan met seks en relaties.  79% van de lezers vindt dat de manier waarop hij tegenover seks staat, weerspiegeld wordt in Bend.  De deelnemers aan de gespreksgroep willen graag meer diversiteit zien in de fotomodellen, zij willen meer oudere en gekleurde modellen in het magazine zien.  De diversiteit in achtergronden en ervaringen van de rolmodellen in de artikels wordt erg geapprecieerd.
  • Bend drukt solidariteit uit met het geheel van de gay community. 27% van de lezers vindt Bend moraliserend van toon.  Toch geeft 89% aan dat Bend respect heeft voor de manier waarop het individu zijn leven inricht.

Hieruit kunnen we concluderen dat de werkdoelen die Sensoa zich stelt met Bend grotendeels worden behaald: de lezer kan zichzelf in de beschreven situaties herkennen en reflecteert over zijn eigen handelen.

  • Publicatie van Sensoa naar homomannen, getiteld Bend, nummer 2
  • Publicatie van Sensoa naar homomannen, getiteld Bend, nummer 3
  • Publicatie van Sensoa naar homomannen, getiteld Bend, nummer 4