Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Historiek

Het huidige expertisecentrum voor seksuele gezondheid kent een lange voorgeschiedenis met wortels in uiteenlopende aidsorganisaties en de centra voor geboorteregeling en seksuele opvoeding. Aangezien promotie van seksuele gezondheid an sich nog een relatief nieuw begrip is, evolueert de inhoud ervan ook nog voortdurend. Zo is het thema seksuele rechten en grensoverschrijdend gedrag de laatste jaren duidelijk in belang toegenomen en besteden we vandaag de dag, naast preventie van risico’s ook meer aandacht aan seksueel welzijn.

De aidsorganisaties

Midden jaren tachtig van de twintigste eeuw doken de eerste gevallen van besmetting met het hiv-virus in België op. Omdat de overheid al te traag of te voorzichtig reageerde, met vaak moreel erg gekleurde informatiecampagnes en materialen, ontstonden al gauw enkele organisaties op vrijwillige basis.

In 1985 startte de Stichting Aids Gezondheidszorg met de Aidstelefoon. Een twintigtal vrijwilligers beantwoordden via de telefoon alle vragen in verband met aids en veilig vrijen.

In 1987 zag Het Aidsteam het licht. Onder meer met de aidsbus trokken ze heel Vlaanderen rond om te informeren en sensibiliseren rond aids. Het Aidsteam zou zich gaandeweg concentreren op het informeren en sensibiliseren van homomannen.

In datzelfde jaar ging in Brussel The Foundation aan de slag met het buddysysteem: streng geselecteerde, goed opgeleide vrijwilligers die praktische, emotionele en sociale ondersteuning gaven aan mensen met aids en daarbij begeleid werden door een professioneel team.

Eind jaren ’80 groeide ook een zelfhulpgroep voor mensen met hiv en aids en hun omgeving uit tot De Witte Raven. Zij evolueerden naar een belangenvereniging voor mensen met hiv en aids en veranderden hun naam in Hiv-Vereniging Vlaanderen.

Het plan van de overheid om in elke provincie een aids-coördinatiecommissie op te richten, mislukte grotendeels. Maar in 1988 werd in de schoot van het Instituut voor Tropische Geneeskunde het InterProvinciaal Aids coördinaat (IPAC) opgericht. Enkele jaren later werd de naam veranderd in IPAC soa & aids-vzw. Bedoeling was dat dit IPAC, als onafhankelijke organisatie, een coördinerende rol zou spelen ten aanzien van de verschillende aidsprojecten en organisaties.

Alle aidsorganisaties, maar ook organisaties voor sekswerkers zoals Pasop en Payoke, werkten tot dan toe met tijdelijke projectsubsidies van de overheid of met giften. Vanuit de overheid werd aangedrongen op meer en betere structurele samenwerking tussen al deze organisaties. Begin 2000 werd beslist om een groot deel van de projectsubsidies, die tot dan toe over een 10-tal organisaties werd verdeeld, toe te kennen aan één nieuwe, overkoepelende organisatie, en zo werd Sensoa geboren.

CGSO Trefpunt

In 1955 werd door een aantal geëngageerde personen de Belgische Vereniging voor Seksuele Voorlichting opgericht. Het doel was “juiste en heldere, wetenschappelijk getoetste inzichten en opvattingen op het gebied van het geslachtsleven en op maatschappelijk en cultureel leven, voor zover dat met het geslachtsleven verband houdt, te grondvesten en te verspreiden, dit alles mede ter bestrijding van abortus provocatus.”

De BVSV richtte vanaf het begin van de jaren ’60 een aantal plaatselijke afdelingen op. In de jaren zeventig veranderden zij hun naam in de Centra voor Geboorteregeling en Seksuele Opvoeding (CGSO), met onder meer vestigingen in Antwerpen, Gent, Oostende, Brussel, Hasselt, Kortrijk, Diest, Aalst en Brugge. Deze centra boden zowel hulpverlening als vorming aan. Hun dienstverlening werd in 1995 een onderdeel van de Centra voor Algemeen Welzijnswerk.

De overkoepelende organisatie, CGSO Trefpunt, bleef nog wel bestaan met onder meer een documentatie- en vormingscentrum, tot zij begin 2003 ook integreerde in Sensoa.

Sensoa 2001-2010

In 2001 integreerden de vijf aidsorganisaties in Sensoa. In 2003 volgde ook CGSO Trefpunt. De missie van deze nieuwe organisatie luidde: “Als service- en expertisecentrum bevordert Sensoa de seksuele gezondheid, met bijzondere aandacht voor de kwaliteit van leven met hiv.”

"Met respect voor diversiteit en persoonlijke integriteit optimaliseert Sensoa keuzemogelijkheden op individueel en maatschappelijk vlak. Kwetsbare doelgroepen krijgen daarbij extra aandacht. Sensoa werkt aan het verwezenlijken van een kwaliteitsvol en structureel aanbod binnen Vlaamse, federale, Europese en internationale samenwerkingsverbanden.”

De vijf thema’s waren preventie van soa en hiv, preventie van ongeplande zwangerschap, met focus op anticonceptie, preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag, seksuele gezondheid en culturele diversiteit en seksualiteit en handicap.

Sensoa werkte voor het grote publiek, met speciale aandacht voor groepen met specifieke problemen rond seksuele gezondheid en hiv. Vijf programma’s naar prioritaire doelgroepen waren richtinggevend: Kinderen, jongeren en hun ouders, Jongvolwassenen, Homomannen, Mensen met hiv en Internationaal.

Naast deze programmawerking, bouwde Sensoa ook aantal services uit:

  • een documentatiecentrum met een uitgebreid aanbod boeken, tijdschriften en andere documentatie over seksuele gezondheid en leven met hiv, en een gespecialiseerd aanbod aan leermiddelen voor het geven van relationele en seksuele vorming;
  • een vormingscentrum dat zorgde voor opleiding, bijscholing en vorming op maat rond seksualiteit, relationele en seksuele vorming en seksueel misbruik;
  • een telefonische hulplijn (Veilig Vrijenlijn) die bellers voorzag van informatie en ondersteuning op maat over hiv, andere soa en anticonceptie;
  • en een specifieke dienstverlening voor mensen met hiv (Sensoa Positief).

Sensoa 2011...

Op 1 januari 2011 wijzigde Sensoa zijn werking en structuur naar aanleiding van een nieuw strategisch plan en een bijgestuurde missie en visie.

Sindsdien staan zes actieterreinen naar specifieke doelgroepen met duidelijke strategische doelstellingen centraal in de werking van Sensoa. Naast preventie van soa en hiv, preventie van ongeplande zwangerschappen en preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag, wordt ook de promotie van seksueel welzijn een kernthema.

Deze thema’s worden behartigd vanuit de verschillende actieterreinen, afhankelijk van de impact van het thema op de specifieke doelgroep. Zo is het duidelijk dat de preventie van soa en hiv grote aandacht zal krijgen bij het actieterrein homomannen en het actieterrein mensen met hiv. De thema’s preventie van ongeplande zwangerschap en preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag zullen dan weer een grotere rol spelen bij het actieterrein jongeren en het actieterrein algemeen publiek.

Het aanbod van services werd hertekend en de dienstverlening verschuift in de toekomst voor een belangrijk deel naar een ruimer gedigitaliseerd aanbod.