Als gezondheidsprofessional speel je een belangrijke rol in het informeren en begeleiden van jongeren op het gebied van seksuele gezondheid. Een open gesprek over condooms helpt hen om veilige en verantwoorde keuzes te maken. Maar waar begin je?
Veerle Doossche, beleidsmedewerker soi en hiv bij Sensoa, belicht waarom kennis, vaardigheden en attitudes allemaal belangrijk zijn om jongeren te motiveren een condoom te gebruiken en waar je het best zelf op inspeelt. Door open te praten met jongeren over drempels, voordelen en normen, help je hen om weloverwogen keuzes te maken.
Kennis en vaardigheden: leg de basis
Jongeren hebben niet alleen informatie nodig, maar ook praktische vaardigheden. Waar koop je condooms, bijvoorbeeld? In de apotheek, supermarkt, drogisterij, online of gratis via gezondheidscentra en scholen?
Bespreek wat voor hen het meest toegankelijk is.
Hoe doe je een condoom om en hoe haal je hem eraf? Demonstreren kan in het begin ongemakkelijk voelen, maar het is essentieel. Uit Het Groot Condoomonderzoek waarin Sensoa meer dan 16.000 Vlamingen bevroeg over condoomgebruik (2024) blijkt dat jongeren condooms vaak te laat aandoen of afhalen, wat het risico op soi’s of ongeplande zwangerschappen vergroot.
Er zijn verschillende maten en types condooms. Slechts 18% van de jongeren vindt dat het condoom goed past. Een condoom dat niet goed past, scheurt of glijdt makkelijker af. Het is dus belangrijk om te gaan uitproberen en een condoom te zoeken dat het best bij hen past.
Attitudes: begrijp de sociale en culturele context
Uit Het Groot Condoomonderzoek weten we dat mensen condooms effectief vinden en gebruiken, maar dat condooms falen als het aankomt op gebruiksplezier. Kennis alleen is dus niet genoeg om condooms te gebruiken.
De houding van jongeren tegenover condooms wordt beïnvloed door hun omgeving, normen en waarden. Hoe staan hun vrienden of peers ertegenover? De houding van peers speelt een grote rol in hoe jongeren zelf tegen condooms aankijken.
Ook stigma, religieuze waarden of culturele normen kunnen het gebruik beïnvloeden.
Wat vinden jongeren bovendien zelf van condooms? Sommigen zien ze als een noodzakelijk kwaad, anderen als een teken van verantwoordelijkheid. Laat jongeren met elkaar in discussie gaan over de voordelen en nadelen. Een open gesprek hierover helpt barrières te herkennen en te overwinnen.
Drempels: Wat houdt jongeren tegen?
Jongeren ervaren verschillende drempels om condooms te gebruiken. Het is belangrijk om deze te erkennen en te bespreken. Want doen alsof er alleen maar voordelen zijn aan condooms, is ongeloofwaardig. Enkele veelvoorkomende drempels:
Niet weten hoe het condoom aan de man te brengen
Praten over condooms met een nieuwe partner is niet voor iedereen gemakkelijk. Hoe begin je eraan? De nieuwe Sensoa-campagne brengt tips en tricks over een condoomgesprek op PraatoverCondooms.be. Benadruk de voordelen
Vertrouwen in de partner
'Ik ken mijn partner goed, dus een condoom is niet nodig.’ Benadruk dat soi’s niet altijd zichtbaar zijn en dat vertrouwen niet gelijkstaat aan ‘soi-vrij’.
Fysiek gevoel
Condooms verminderen het gevoel, maar er zijn ook voordelen, zoals een ‘proper gevoel’ en gemoedsrust.
Onderbreking van seks
Een condoom aandoen hoeft de sfeer niet te verbreken. Het kan zelfs een onderdeel van de seks zijn.
Sekspartner gebruikt liever geen condoom
Mensen denken vaak dat hun sekspartner geen condoom wil gebruiken en hebben schrik voor afwijzing als ze er over zouden beginnen. Dit zien we ook vaak bij mannen die seks hebben met mannen. Toets het af, misschien is de partner net blij dat de ander daarover begint
Kostprijs
Voor veel jongeren is de prijs van condooms een obstakel. Wijs erop dat sommige jeugdorganisaties, (hoge)scholen en jeugddiensten gratis condooms aanbieden.
Weinig risico-inzicht
Veel jongeren onderschatten het risico op soi’s of ongeplande zwangerschappen.
Het is 'gedoe’
Oefening baart kunst. Moedig jongeren aan om vooraf te oefenen met een condoom aandoen.
Angst voor erectieverlies
Leg uit dat dit zeldzaam is en vaak te maken heeft met nervositeit.
Voordelen bespreken is nodig
Naast drempels bespreken, is het net zo belangrijk om de voordelen van condoomgebruik te benoemen:
- Beschermde seks: Condooms zijn de enige methode die zowel tegen de meeste soi’s als ongeplande zwangerschappen beschermt.
- Gemoedsrust: Weten dat je veilig hebt gevreeën, geeft rust.
- Teken van respect: Een condooms gebruiken toont dat je om je eigen gezondheid en die van je partner geeft.
Wat kan je nog doen?
Bied gratis condooms aan jongeren aan
Bestel gratis condooms bij Sensoa.
Help jongeren praten over condooms met een nieuwe sekspartner
Sensoa lanceert een campagne over praten over condooms naar jongvolwassen. Centraal staan tips om makkelijker te praten over condooms met een nieuwe sekspartner.
Bestel ook gratis materiaal van de campagne.
Bekijk webinars van Sensoa
Wil je meer weten over hoe je als hulpverlener of leerkracht kan praten over condooms met je cliënt? Bekijk dan gratis onze webinars:
