Jolien Peeters, beleidsverantwoordelijke preventie van seksueel grensoverschrijdend gedrag bij Sensoa, keek net zoals vele anderen, met grote ogen naar de clash tussen presentator Bart Schols en stand up comedian Soundos El Ahmadi in De Afspraak (Canvas). Ze schreef deze persoonlijke commentaar.
De laatste weken was er heel wat commotie over de heftige discussie in De Afspraak. Het raakte veel mensen. Soundos probeerde woorden te geven aan een gevoel dat voor heel veel vrouwen herkenbaar is: het zich altijd onveilig voelen op straat. Je sleutel al in je hand nemen zodat je sneller binnen kan. Iemand preventief bellen zodat je niet alleen door de nacht hoeft te wandelen. De talloze keren dat je tegen vriendinnen zegt: 'Stuur me als je veilig thuis bent'. Ik doe het ook.
Het tegenargument dat Bart Schols aanhaalde, ‘ik ken veel vrouwen die die angst niet hebben’, is een leeg argument. Het is een klassieke argumentatiefout: met casuïstiek wetenschappelijke cijfers proberen ontkrachten. Bovendien maakt dat gevoel de cijfers niet minder echt. Het staat er haaks op. Seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksuele straatintimidatie zijn geen marginale maatschappelijke problemen.
De cijfers liegen er niet om: 78% van de vrouwen en 41% van de mannen maakten ooit hands-off seksueel grensoverschrijdend gedrag mee (UNMENAMAIS, 2021). Uit een bevraging van Plan International België bij 700 Belgische jongeren (15 tot 24 jaar) bleek dat 91% van de meisjes en 28% van de jongens al eens slachtoffer werd van seksuele straatintimidatie (Plan International, 2019).
We hebben mannen nodig in dit gesprek
Iedereen is het erover eens. De discussie moet niet tegen mannen gevoerd worden, we hebben ze nodig. Niet om gevoelens te ontkennen, te relativeren of te betwisten, maar om mee verantwoordelijkheid op te nemen en het probleem aan te pakken. Dit is geen verhaal van mannen versus vrouwen. Het is een gedeeld probleem dat ons allemaal aanbelangt.
Dat Bart Schols daarna op sociale media aangeeft dat hij als witte man zich niet mag uitspreken in dit verhaal toont aan dat hij het nog niet heeft begrepen.
Spreek je vrienden aan als je dingen ziet gebeuren dat niet kan, kijk niet weg, erken het gevoel de volgende keer als een vrouw meegeeft zich onveilig te voelen. Draag bij aan de verandering die nodig is.
Lokale besturen en individuen kunnen een/het verschil maken
Ik werk bij Sensoa rond dit thema. We zetten actief in op verandering. Met de Toolbox Veilige Publieke Ruimte geven we lokale besturen concrete handvatten om werk te maken van meer veiligheid in de publieke ruimte.
Daarnaast leiden we omstanders op om niet weg te kijken, maar in te grijpen wanneer ze seksueel grensoverschrijdend gedrag zien gebeuren. Dat doen we aan de hand van de 5 A’s (Anderen betrekken, Afleiding creëren, Afzonderen, Aanspreken, Aanwezig blijven). Zo maken we duidelijk dat iedereen mee kan werken aan een veiligere publieke ruimte.
Want laat het duidelijk zijn: veiligheid in de publieke ruimte is geen privilege, maar een basisrecht, en dat kunnen we alleen samen waarmaken.
