Een jongen van 15 laat zijn penis zien op de webcam

Ⓒ Sensoa

Een jongen van 15 laat zijn penis zien voor de webcam aan zijn vriend.

Beoordeel de situatie

Toets de situatie af aan de 6 criteria voor gezond seksueel gedrag. We beoordelen hier het gedrag van de jongen.

1.

Is er wederzijdse toestemming?

Is er hier duidelijke wederzijdse toestemming? En beleven beide partijen er plezier aan?

Aanvaardbaar

Als de beide partners elkaar kennen en er effectief wederzijdse toestemming is, is de situatie oké. 

2.

Is er vrijwilligheid?

Is er in deze situatie enige mate van dwang, druk of beloning aanwezig? 

Aanvaardbaar

Dit gedrag is oké als dit met wederzijdse toestemming gebeurt.  

3.

Is er gelijkwaardigheid?

Zijn beide partijen gelijkwaardig aan elkaar? 
 

Aanvaardbaar

Dit gedrag is oké als beide partijen gelijkwaardig zijn. 

4.

Past het gedrag bij de leeftijd en ontwikkeling?

Is het gedrag gepast binnen de leeftijd en ontwikkeling volgens onderzoek?

Aanvaardbaar

Het seksueel gedrag is op zich gepast voor de leeftijd. Jongeren maken volgens onderzoek veel gebruik van online communicatie.

5.

Kan het gedrag in deze omgeving en context?

Stoort het gedrag niemand en wordt de privacy gerespecteerd? 

Licht grensoverschrijdend

We weten in deze situatie niet zeker wie toekijkt.

6.

Is er zelfrespect?

Is het zelfrespect van de jongen die zijn penis toont in gevaar? Kan dit gedrag negatieve gevolgen hebben voor hem? 

Zeer ernstig grensoverschrijdend

Het risico bestaat dat de andere jongen een opname maakt, ze hebben hierover geen afspraken gemaakt.

Gele vlag

Het gedrag in deze voorbeeldsituatie krijgt volgens het Sensoa Vlaggenysteem een gele vlag.

Bekijk de kenmerken voor deze vlag

Er is sprake van geel (licht grensoverschrijdend) gedrag als

  • er geen duidelijke wederzijdse toestemming is
  • lichte dwang of druk gebruikt wordt
  • sprake is van lichte ongelijkwaardigheid in leeftijd, rijpheid, intelligentie
  • sprake is van licht aanstootgevend (onbeleefd) gedrag
  • het gedrag zelfbeschadigend kan zijn
  • het gedrag niet helemaal leeftijdsadequaat is

Hoe reageer je op deze situatie? 

Reactie tegenover de jongere:

"Als je niet weet wie de persoon aan de andere kant is, of niet weet of hij/zij instemt met het vertoon van je penis, dan doe je dat beter niet. Je kan de ander choqueren, of hij/zij kan misbruik van je maken, er opnames van maken en die verspreiden."

Algemene richtlijnen voor reageren bij gele vlag

  1. Stop gedrag of leid af.
  2. Benoem of bevraag wat je ziet of hoort.
  3. Bespreek gevoelens van alle betrokkenen.
  4. Bevestig de aspecten van het gedrag die positief zijn en leg uit waarom.
  5. Begrens het deel dat niet oké is en leg uit waarom.
  6. Maak afspraken over hoe het wel kan en hoe je dat kan aanpakken. 

Meer informatie over de ‘richtlijnen tot handelen’ vind je in het pakket ‘Buiten de lijnen’.

Bekijk het beleid in je organisatie

Wil je na deze situatie het beleid van je organisatie bijsturen? 

Bekijk ‘het Vlaggensysteem zelf integreren in je beleid’

Gelijkaardige situaties van seksueel gedrag

Ⓒ Sensoa

Situatie: Een meisje (16) met licht verstandelijke beperking stuurt een naaktfoto van een meisje door naar de hele school. Hoe reageer je gepast met het Vlaggensysteem?

Ⓒ Sensoa

Tekening situatie op kaart: Twee jongens van 10 logeren bij elkaar. Ze laten hun erectie zien. Hoe reageer je gepast met het Sensoa Vlaggensysteem?

Ga aan de slag met het Vlaggensysteem