Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Waar staan we in het voorkomen van ongeplande zwangerschappen?

Terugblik op 40 jaar anticonceptie

19/02/2014 - 09:31

Maar goed veertig jaar is het gebruik van anticonceptie niet langer een misdrijf in België. Dat werd herdacht tijdens een coloquium in het Federale Parlement. Het toestaan van het gebruik van anticonceptie, en later de legalisering van abortus, is het resultaat van een jarenlange strijd. De vrouwen, én mannen die toen op de barricaden stonden, waaronder Senatrice Leona Detiège en Jean-Jacques Amy, getuigden daarover in het parlement.

Belgiës unieke situatie

De Belgische situatie is uniek: lang voor er van de legalisering van abortus sprake was, werd al een structuur van abortuscentra en abortusartsen opgebouwd, die vrouwen toeliet om een ongewenste zwangerschap te beëindigen. De eigenlijke invoering van de wet betekende de legalisering van de bestaande praktijken. Eindelijk moest het niet langer stiekem en met het risico op vervolging. Die unieke startperiode maakt dat abortus tot op vandaag wordt uitgevoerd in daartoe gespecialiseerde centra, met multidisciplinaire teams van dokters, verpleegkundigen en psychologen en niet in ziekenhuizen. Dat is een goede zaak, want abortus is geen ziekte.

Op zoek naar de jonge garde

Wel staan die centra vandaag voor een grote uitdaging: de artsen in de centra, die mee aan hun wieg stonden, lopen stilaan tegen de pensioenleeftijd. Over enkele jaren dreigt daarom een groot tekort aan deskundigheid en ervaring. Dominique Roynet, zelf abortusarts en lector aan de ULB riep daarom de aanwezige parlementairen op actie te ondernemen. Binnen de huidige artsenopleidingen is er immers te weinig aandacht voor abortus.

Beslissende factoren bij abortuskeuze

Op abortus rust nog steeds een taboe. Ook in België. Vrouwen hebben niet het gevoel dat ze een recht uitoefenen, maar dat ze iets ‘slecht’ doen. De mentaliteit loopt daarom achter op de wet. Uit het onderzoek van Sexpert dat door Prof. Dr. Ann Buysse gepresenteerd werd blijkt wel dat het psychisch welbevinden van vrouwen die ooit een ongewenste zwangerschap lieten afbreken over het algemeen hoger is dan het psychisch welbevinden van vrouwen die een ongewenste zwangerschap uitzitten. Vooral situationele factoren, zoals de leeftijd van een vrouw (erg jong zijn of net te oud zijn) en het reeds hebben van meerdere kinderen speelt een belangrijke rol in het uiteindelijk beslissen om een zwangerschap af te breken.

Anticonceptie en verantwoordelijk ouderschap

Professor Jean-Jacques Amy, die destijds veroordeeld werd omwille van het uitvoeren van abortus onderstreepte het belang van de legalisering van de pil voor het leven van vrouwen. Met de liberalisering konden vrouwen voor het eerst hun eigen vruchtbaarheid controleren. Daarvoor waren vrouwen afhankelijk van de mannen en of die al of niet een condoom wilden gebruiken, dan wel tijdig terugtrekken. Anticonceptie, zo ging Amy verder, is ook hét instrument tot verantwoordelijk ouderschap want het gaat erom te maken dat elk kind gewenst is.

En nu de rest van de wereld

Prof. Dr. Marleen Temmerman, vandaag aan het hoofd van het Departement Reproductieve Gezondheid en Onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie beaamde de uitspraken van Amy en beklemtoonde de nood aan een sterke politiek engagement om de verworvenheden hier ook mogelijk te maken in de rest van de wereld.  In 2012, met de Family Planning Summit in Londen engageerden landen zich om tegen 2020 de nood aan gezinsplanning met de helft te verminderen. Daar moet nu werk van gemaakt worden.