Om een visie en beleid inzake seksueel grensoverschrijdend gedrag te bepalen, moet je eerst een aantal uitgangspunten over seksualiteit helder krijgen. Uitgangspunten over kwaliteit, preventie en reactie. Deze uitgangspunten helpen je om fundamentele beleidskeuzes te maken.

Ze geven richting aan je beleid inzake 

  • Kwaliteit: hoe gaat je organisatie om met seksualiteit en seksuele integriteit?
  • Preventie: hoe voorkom of verklein je risico’s op vlak van seksualiteit?
  • Reactie: hoe reageer je bij incidenten?

Wat is een kwaliteitsbeleid?

Het kwaliteitsbeleid is een voorwaarden scheppend kader dat expliciteert hoe de organisatie omgaat met seksualiteit en lichamelijke integriteit. Het geeft aan wat beschouwd wordt als noodzakelijke zorg en begeleiding.

Mogelijke uitgangspunten van een kwaliteitsbeleid zijn:

  • Elk individu is een seksueel wezen en seksualiteit maakt onlosmakelijk deel uit van het menszijn.
  • Kinderen en jongeren hebben recht op informatie en seksuele vorming.
  • Kinderen en jongeren hebben autonomie in hun seksuele en relationele leven en keuzes, rekening houdend met hun leeftijd en ontwikkeling.
  • Kinderen en jongeren hebben recht op privacy.

Wat is een preventiebeleid?

Een preventiebeleid bouwt verder op het kwaliteitsbeleid, maar gaat dieper in op het voorkomen of verkleinen van risico's op vlak van seksualiteit en lichamelijke integriteit. Denk aan seksueel misbruik, ongeplande zwangerschap, hiv of soa's, pesterijen, geweld.

Mogelijke uitgangspunten van een preventiebeleid zijn:

  • Kinderen en jongeren hebben recht op veiligheid en gezondheid op vlak van seksualiteit en lichamelijke integriteit.
  • Kinderen en jongeren worden beschermd tegen seksuele ervaringen die niet met wederzijdse toestemming, vrijwillig of gelijkwaardig gebeuren.
  • Er wordt aandacht besteed aan het verhogen van de weerbaarheid tegen mogelijke risicosituaties.
  • Er is een laagdrempelig aanspreekpunt voor klachten en hulp.

Wat is een reactiebeleid?

Een reactiebeleid bouwt verder op het preventiebeleid en bepaalt hoe je met een incident omgaat. Welke procedure, werkwijze, rapportage of zorg is er nodig?

Voorbeeld situatie

Meisjes van 14 willen de seksuele vorming niet aanhoren. Een meisje sluit haar oren af met haar handen en roept.

Meer informatie over deze en andere situaties vind je in het pakket ‘Buiten de lijnen’.

Meisjes van 14 willen de seksuele vorming in de klas niet aanhoren

Mogelijke uitgangspunten van een reactiebeleid zijn:

  • Kinderen en jongeren hebben recht op een zorgvuldige en objectieve behandeling van een klacht.
  • Er zijn maatregelen omschreven na een incident.
  • Er is aandacht voor de opvolging van incidenten op lange termijn.
  • Er is een evaluatie van de werkwijze na incidenten.

Hoe kan je deze uitgangspunten toepassen? 

Met deze checklist kan je in groep op een efficiënte manier tot een aantal fundamentele keuzes komen. De uitgangspunten zijn richtinggevend voor het verdere beleidswerk.

De vraag die je jezelf kan stellen is: is de realiteit conform deze uitgangspunten? Wat kunnen we doen om meer in deze lijn te werken? Waar zitten we goed, en waar moeten we aanpassingen voorzien?

In het voorbeeld zou overleg met de ouders over de bedoeling van de lessen heel wat weerstand kunnen weghalen. 

Meer over deze uitgangspunten

Kijk verder bij ‘beleidsinstrumenten’ in het Raamwerk Seksualiteit en Beleid dat bij jouw sector past. Daar vind je meer informatie over de uitgangspunten. 

Bekijk de andere beleidsinstrumenten uit het Raamwerk

Ga aan de slag met het Raamwerk seksualiteit en beleid

Raamwerk Seksualiteit en Beleid - algemeen

Erika Frans en Astrid De Bruycker
Handleiding | Van 0 tot 25 jaar
AankopenDownloadenOntlenen

Dit raamwerk reikt de bouwstenen aan voor een stevig en integer beleid rond seksualiteit en lichamelijke integriteit.

Interessante opleidingen

Leer een beleid rond seksualiteit uitbouwen in 3 stappen: visie, beleid en toepassing in jouw organisatie. We stemmen het programma verder af op jouw vragen.

Leer seksueel gedrag van jongeren correct inschatten en gepast reageren met het Vlaggensysteem