Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Relationele en seksuele vorming aan kleuters, een goed idee!

17/06/2013 - 13:03

Het Antwerpse Vertrouwenscentrum Kindermishandeling adviseert om kleuters seksuele opvoeding te geven. Zij doen die oproep naar aanleiding van een aantal gevallen van seksueel grensoverschrijdend gedrag in de kleuterklas. Ook Sensoa vindt het nodig om vanaf de kleuterklas aangepaste relationele en seksuele opvoeding te geven, niet enkel om grensoverschrijdend gedrag te voorkomen. Daarom ontwikkelde Sensoa er al eerder materiaal voor.

Jonge kinderen en seksualiteit

Kinderen zijn al op vroege leeftijd met seks bezig. Maar, het gaat niet over volwassen seksualiteit. Ze zijn gefascineerd door de verschillen tussen meisjes en jongens, waar kinderen vandaan komen, lichaam, relaties en vriendschap enzovoort. Tegelijkertijd zijn jonge kinderen ook nog volop bezig sociale vaardigheden te ontwikkelen. Dat is een leerproces dat niet van de ene dag op de andere rond is. Daar hoort experimenteren en vallen en opstaan bij. En soms gaan kinderen daarbij over elkaars grenzen.

Ongeveer de helft van grensoverschrijdend gedrag vindt plaats tussen kinderen en jongeren. Dit is voor een deel het gevolg van het aftasten en exploreren van grenzen en hoort bij de ontwikkeling. Het hoeft ook niet altijd traumatische gevolgen te hebben. Maar, als we als maatschappij seksueel grensoverschrijdend gedrag willen inperken, is beginnen op vroege leeftijd alvast een goed idee.

Vorming voor kleuters, het kan

Ouders spelen een belangrijke rol in de relationele en seksuele vorming van kinderen.
Maar ook scholen kunnen een belangrijke rol spelen. Zij kunnen relationele en seksuele vorming geven, wat aansluit bij de ontwikkelingsdoelen van het Vlaamse onderwijs en de richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie.

Hierbij gaat het niet het soort lessen dat je aan beginnende pubers geeft, maar aangepast en op maat van kleuters. Eén van de thema’s kan weerbaarheid zijn. Wat vind je als kind wel en niet oké, hoe stel je grenzen en maak je die duidelijk. En hoe leer je te communiceren, welke woorden gebruik je in de context van lichamelijkheid en relaties. Kleuters kan je de vaardigheden aanleren om hun eigen seksuele integriteit te beschermen. Tegelijkertijd dient er ook ruimte te zijn om zich te ontplooien.
Materialen daaromtrent en achtergrondinformatie is terug te vinden op www.seksuelevorming.be

‘k Zag 2 Beren…

Om die vorming aan kleuters te kunnen geven ontwikkelde Sensoa al eerder de werkmap ‘k Zag 2 Beren. De map, gaat over thema's zoals lichaam en hygiëne, lichamelijke veranderingen, voortplanting, anticonceptie, seksualiteit, relaties, gevoelens, gezinsvormen. Alles verpakt in methodieken op maat van kinderen.
Deze didactische map werd ontwikkeld in het kader van de tentoonstelling 'k Zag 2 beren... in de Wereld van Kina in Gent, maar kan ook los van de tentoonstelling gebruikt worden. Ze kan ontleend worden via de Leermiddelenbank van Sensoa of gratis gedownload worden.

Over de grens?

Om seksueel gedrag te kunnen beoordelen en er gepast op te kunnen reageren kunnen scholen een beroep doen op het Vlaggensysteem van Sensoa. De methodiek biedt ook een antwoord op de vraag hoe je pedagogisch kan omgaan met en reageren op seksueel gedrag van kinderen en jongeren.
Het pakket bevat ook les- en vormingsmateriaal voor kinderen van drie tot zes jaar.