| 
Seksueel misbruik is meer dan alleen de opsomming van strafbare feiten. Seksueel misbruik is elke situatie waarin iemand wordt gedwongen seksuele daden te ondergaan of uit te voeren. Het kan hierbij gaan van subtiele vernederingen (in de billen knijpen) tot ernstig lichamelijk geweld (verkrachting met geweld). Het gaat dus om elke vorm van seksueel of seksueel gericht gedrag, of het nu verbaal, non-verbaal, bewust of onbewust tot uiting komt, dat als negatief, ongewenst en opgedrongen wordt ervaren, onafhankelijk van de situatie, ongeacht de plaats of de tijd wanneer het zich afspeelt.
De wet bepaalt welk soort seksueel gedrag strafbaar is. Het uitgangspunt is het seksuele zelfbeschikkingsrecht. Dit betekent dat seks enkel kan plaatshebben tussen partners die een geldige toestemming kunnen geven, met de nadruk op het werkwoord kunnen. Seksuele handelingen zijn immers altijd strafbaar als ze afgedwongen zijn. De leeftijd speelt hierbij een belangrijke rol, want sommige feiten zijn alleen strafbaar wanneer er een jongere onder een bepaalde leeftijd bij betrokken is.
Strafbaar seksueel gedrag
-
Aanranding van de eerbaarheid:
Als er geen sprake is van penetratie, spreekt men over aanranding van de eerbaarheid. Tegen de wil betast worden, gedwongen worden porno te bekijken of toe te kijken op seksuele activiteiten van anderen zijn maar een paar voorbeelden.
Als een van de betrokkenen 15 of jonger is, veronderstelt de rechter altijd dwang, ook al heeft de minderjarige ingestemd. De wet gaat ervan uit dat iemand die nog geen 16 is, niet rijp genoeg is om te oordelen of hij of zij seksuele omgang wil. Vanaf 16 jaar hebben jongeren seksueel zelfbeschikkingsrecht. -
Verkrachting
Strafbare seksuele handelingen worden onderverdeeld in seksuele handelingen met en zonder penetratie. Als er sprake is van penetratie spreekt men van verkrachting. Met penetratie wordt bedoeld: het binnendringen in de vagina, mond of anus met penis, vingers of een voorwerp. - Ongewenst seksueel gedrag op het werk
Onder deze definitie wordt verstaan elke vorm van (non-)verbaal of lichamelijk gedrag van seksuele aard waarbij diegene die zich er schuldig aan maakt, weet of zou moeten weten dat het afbreuk doet aan de waardigheid van de mannen of vrouwen op het werk.
- Incest
Seksueel contact tussen een minderjarige en een bloedverwant in opgaande lijn is incest en dus strafbaar. De leeftijdsgrens wordt hier opgetrokken tot 18 jaar en dwang speelt hierbij geen rol. Er is steeds sprake van een misdrijf.
Met familie bedoelt men ouders, grootouders of overgrootouders, adoptanten, broers en zussen of personen die een soortgelijke positie hebben in het gezin zoals stiefouders, -broers of -zussen. Ook personen die occasioneel met de minderjarige samenwonen en er gezag over hebben, vallen onder deze wetgeving. - Gedwongen prostitutie
Ontucht wordt omschreven als 'liederlijke en onzedelijke handelingen die van elke vergoeding onafhankelijk zijn' en prostitutie als 'bezoldigde ontucht'. Hij die de ontucht, het bederf of de prostitutie van een minderjarige opwekt, begunstigt of vergemakkelijkt, wordt bestraft. Hoe jonger het slachtoffer, hoe zwaarder de strafmaat. Hiermee wil men vooral kinderhandel en seksuele uitbuiting van minderjarigen en jongeren tegengaan.
Basisinfo over seksueel misbruik kan je in nalezen in onze
- 'BASICS: seksueel misbruik bij kinderen' (pdf 66 kB)
- 'BASICS: seksueel misbruik en partnergeweld bij volwassenen' (pdf 68 kB)
- 'Brochure - Algemene gids Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag (pdf 2,68 Mb)'
Vlaggensysteem
Het vlaggensysteem is een werkinstrument dat de intermediair helpt onderscheid te maken tussen groene vlag seksueel gedrag (helemaal aanvaardbaar), gele vlag (licht grensoverschrijdend), rode vlag (ernstig grensoverschrijdend) en zwarte vlag (zwaar grensoverschrijdend).
Aan elke vlag is een pedagogisch advies gekoppeld, dat de begeleider kan helpen gepast te reageren op het seksueel gedrag van kinderen.
- Artikel 'Vlaggensysteem' (pdf 52,4 kB)
- 'Normatieve lijst' (pdf 97,7 kB)