Sciensano verzamelt en publiceert jaarlijks informatie over het aantal hiv- en aidsdiagnoses in België. Deze Feiten en cijfers (2025) bevat gegevens over 2024 en voorgaande jaren.
In 2024 waren er 662 nieuwe hiv-diagnoses. Dat is gemiddeld 1,8 diagnoses per dag.1
- Dit is een stijging van 2% in vergelijking met 2023.
- Daarmee stopt voorlopig de dalende trend die we de afgelopen jaren zagen.
- De stijging doet zich dit jaar voornamelijk voor bij Belgische mannen, zowel bij mannen die seks hebben met mannen als bij andere mannen.
- In 2024 gebruikten 10.100 personen PrEP. Dat zijn er 1.373 meer dan in 2023.
- De kwaliteit van leven van mensen met hiv kan beter, ondanks de grote medische vooruitgang. Stigma blijft het belangrijkste probleem.
Snel naar
Hoeveel mensen hebben hiv in België?
Nieuwe hiv-diagnoses in 2024
In 2024 werden in België 662 nieuwe hiv-diagnoses vastgesteld. Dat komt overeen met 1,8 nieuwe diagnoses per dag.1
Dit is een stijging van 2% met het jaar voordien. Daarmee stopt op dit moment de dalende trend van de laatste jaren.
- Bij mannen die seks hebben met mannen bleef het globale aantal nieuwe diagnoses gelijk met vorig jaar.
- Wel steeg het aantal nieuwe diagnoses bij Belgische MSM met 15%.
- Ook bij heteroseksuele personen is er enkel een stijging bij mannen, in het bijzonder bij Belgische mannen (+33%).
Aantal mensen met hiv in België
In 2024 werden in België 19.325 mensen met hiv medisch opgevolgd. Dat is een lichte stijging in vergelijking met 2022.
De populatie van hiv-patiënten in medische opvolging veroudert: 52% van de mensen met hiv in België is 50 jaar of ouder.
Daarnaast wisten in 2024 naar schatting 1.224 mensen in België nog niet dat ze hiv hebben. Deze schatting gebeurt op basis van een statistisch model. Het aantal mensen met een niet vastgestelde hiv-infectie lijkt wel af te nemen. 1
Wie krijgt het meest te maken met hiv?
Mannen die seks hebben met mannen (MSM)
In 2024 werden in België 289 hiv-diagnoses gesteld bij mannen die seks hebben met mannen (MSM). Dat is hetzelfde aantal als vorig jaar. 15% van deze 289 MSM rapporteerde ook seksuele contacten met vrouwen.
Belgische MSM vertegenwoordigen 56% van de nieuwe diagnoses. Bij hen is er een stijging van 15% ten opzichte van 2023. Verder vertegenwoordigen Europese MSM 15%, Latijns-Amerikaanse MSM 14% en Sub-Saharaans Afrikaanse MSM 7%. van de nieuwe diagnoses bij MSM. Bij niet-Belgische MSM is het aantal diagnoses gelijk gebleven of licht gedaald tegenover 2023.
De meeste nieuwe diagnoses komen voor in de leeftijdscategorie van 30-39 jaar, gevolgd door de 20-29-jarigen.
Heteroseksuele vrouwen
Bij heteroseksuele personen werden 332 hiv-diagnoses gesteld in 2024. Dat is een stijging van 13% in vergelijking met 2023.
Bij heteroseksuele vrouwen zien we een lichte daling (-5%). Bij vrouwen met de Belgische nationaliteit bleef het aantal diagnoses stabiel. Bij andere nationaliteiten was er een lichte daling.
Bij heteroseksuele vrouwen komen de nieuwe hiv-infecties voor bij personen afkomstig uit Sub-Saharaans Afrika (52%), Belgen (24%), een Europese nationaliteit (14%) en bij vrouwen met een andere niet-Europese nationaliteit (10%).
Heteroseksuele mannen
Bij heteroseksuele mannen was er een stijging met 13% tegenover 2023. Deze stijging zien we vooral bij de Belgische mannen: een stijging met 33%.
Bij heteroseksuele mannen had 39% de Belgische nationaliteit, 35% een Sub-Saharaans Afrikaanse nationaliteit, 18% een Europese nationaliteit en 9% een andere nationaliteit.
Leeftijd: belangrijk aandeel 50-plussers
Het grootste deel van de nieuwe diagnoses in België vond in 2023 plaats bij 25-plussers. Opvallend is ook het aandeel 50-plussers.
- 75% vond plaats bij mensen tussen 20 en 49 jaar.
- 22% werd vastgesteld bij 50-plussers.
- 3% werd vastgesteld bij jongeren (15-19 jaar).
- Minder dan 1% was jonger dan 15 jaar.
De hiv-populatie veroudert over het algemeen: 52% van de mensen in behandeling was 50 jaar of ouder in 2024. Dat komt vooral door de antiretrovirale behandelingen en dus de betere levensverwachting voor mensen met hiv.
Hoeveel hiv-patiënten zijn er in behandeling?
In 2024 werden er in België 19.325 mensen met hiv medisch opgevolgd.
Van het totaal aantal geschatte personen met hiv in België kreeg 94% de diagnose, kreeg 95% van deze mensen een hiv-behandeling en had 98% hiervan een niet-detecteerbare virale lading. Dit betekent dat 88% van al de personen die met hiv leven een ondetecteerbare virale lading hadden.
Daarmee bereikte België in 2024 gedeeltelijk de 95-95-95 doelstelling van Unaids:
- 95% van de mensen die leven met hiv kent zijn hiv-status.
- 95% van hen krijgt medische behandeling.
- 95% daarvan heeft een gecontroleerde (of lage) virale lading.
België bereikte dus de algemene doelstelling, maar het geschat aandeel van personen met hiv die geen diagnose kregen, overschrijdt opnieuw de 5% in 2024.
Waarom snel testen en behandelen?
Omdat laagdrempelig testen en snel behandelen een vorm van preventie is.
95% van de mensen met hiv die in 2024 opgevolgd worden door een Hiv-referentiecentrum kregen hiv-medicatie.
Hiv kan niet worden overgedragen bij een gecontroleerde virale lading (minder dan 200 viruskopijen per ml bloed). Van de personen die minstens 6 maanden een behandeling kregen in de hiv-referentiecentra had 98% een gecontroleerde virale lading bij de laatste meting in 2024.
Hoeveel mensen zijn gestart met PrEP?
PrEP-medicatie voorkomt overdracht van hiv. PrEP vervangt het condoom niet, het is een aanvulling.
Sinds 1 juni 2017 is de terugbetaling door de ziekteverzekering geregeld. Die richt zich op mensen die een grote kans lopen om hiv te krijgen. Sindsdien steeg het aantal PrEP-starters.
In 2024 gebruikten 10.100 personen PrEP. Dit is stijging met 26% tegenover 2023 (8.727).
98% van de gebruikers zijn mannen, voornamelijk MSM.
De cijfers gaan over de afnames in gewone Belgische apotheken. Daarnaast wordt PrEP ook verstrekt door ziekenhuisapotheken.
Hoeveel mensen maakten gebruik van PEP na risico?
PEP of Post Exposure Profylaxis is een behandeling die hiv kan voorkomen. De arts schrijft PEP voor na een groot risico op hiv-overdracht.
In 2023 kregen 2.454 personen een PEP-behandeling opgestart. Dat is een stijging in vergelijking met 2023.
Consensuele onbetaalde seksuele contacten (48%) en verkrachting (34%) werden het vaakst gemeld als risico.
Wat is de levenskwaliteit van mensen met hiv?
De kwaliteit van leven van mensen met hiv kan beter. Dat blijkt uit een nodenbevraging van Sensoa (2020), gefinancierd door de Vlaamse overheid.
Sensoa bevroeg 505 mensen met hiv in Vlaanderen en Brussel. Doel was om de kwaliteit van leven in kaart te brengen, noden op te sporen en lessen te trekken voor preventie. 6 aspecten werden bevraagd: fysieke gezondheid, geestelijke gezondheid, sociale steun, impact van hiv, coping met hiv, stigma en discriminatie.2
Stigma en vooroordelen over hiv
Stigma blijft het belangrijkste probleem voor mensen met hiv. Voor 41% is minder stigma in de samenleving de belangrijkste voorwaarde om beter te kunnen leven met hiv.
Bijna alle mensen met hiv zijn zeer voorzichtig om het iemand te vertellen (85%). En ze zijn bezorgd dat anderen het doorvertellen (69%). De helft denkt dat de meeste mensen met hiv afgewezen worden (49%). Ze getuigen over negatieve behandeling, afwijzing en uitsluiting als mensen het te weten komen. Dit stigma belemmert hen om open over hiv te spreken en zichzelf te zijn. En het zorgt voor angst en isolatie.
Het taboe op hiv is het hoogst bij mensen van Afrikaanse origine, in landelijke gebieden en bij mensen met een recente diagnose.
Weinig sociale steun
Mensen met hiv ervaren weinig sociale steun: 43% van de mensen met hiv hebben die ervaring.
Mensen van Afrikaanse origine en mensen met een recente diagnose ervaren nog minder steun: respectievelijk 58% en 62% voelt zich niet gesteund. Ter vergelijking: bij de ‘gemiddelde Vlaming’ is dat 15%
Eén op zeven vertelt het aan niemand
De meeste mensen (86%) hebben hun hiv-status verteld aan anderen. Toch vertelt ongeveer één op zeven (14%) het aan niemand en kent 18% geen enkele andere persoon met hiv.
Het is niet omdat je vertelt over je hiv-status, dat anderen ook openstaan voor een gesprek over hiv. Integendeel: bij 41% van de mensen die het vertelden, stond hun omgeving er niet of in beperkte mate voor open.
Ook dat kan bijdragen aan isolement en minder sociale steun ervaren. Hiv bespreekbaar maken verdient dus blijvende aandacht in campagnes.
Discriminatie van mensen met hiv
Voelen mensen met hiv zich nadelig behandeld door hun hiv-status? 65% heeft dit ooit meegemaakt. Discriminatie doet zich het vaakst voor in de naaste omgeving van mensen met hiv: nieuwe (seks)partners (36%), vrienden (21%) en bestaande partners (20%). Mensen met hiv ervaren vooral afwijzing en uitsluiting.
Discriminatie in de zorgsector
Buiten de naaste omgeving doet discriminatie zich het meest voor in de zorgsector: bijna één op drie (31%) heeft dit ervaren. Vooral in de ziekenhuiscontext (10%) en bij tandartsen (9%). Deelnemers aan de bevraging gaven enkele treffende voorbeelden van een aparte en negatieve behandeling. Zo werd 16% ooit zorg geweigerd.
Impact van hiv op mentaal welbevinden
80% van de mensen met hiv ondervindt weinig invloed van hiv in zijn/haar beroeps-, sociaal- en privéleven. 40% geeft wel aan dat hiv een negatieve impact heeft op zijn/haar levenstevredenheid en 41% op de seksuele tevredenheid.
Het meest opvallend is de angst dat potentiële partners hen zullen afwijzen als ze vertellen over hun hiv-status (61%). Deze angst is nog groter bij mensen met een recente diagnose (78%). Bijna de helft (46%) weet ook niet goed hoe dit te vertellen.
Geestelijke gezondheid en depressies
De geestelijke gezondheid van mensen met hiv is een belangrijk aandachtspunt. Mensen met hiv hebben bijna dubbel zo vaak ooit een gediagnosticeerde depressie dan de algemene bevolking (26% tegenover 15%).
Vooral mensen met een recente diagnose scoren slechter: de helft heeft psychische klachten die variëren van mild tot ernstig. De diagnose hiv is voor velen een ingrijpende ervaring, die hun situatie en toekomstperspectief negatief bepalen.
Positief omgaan met eigen status
Naast de negatieve impact van hiv hebben peilde Sensoa ook naar de aanwezigheid van positieve coping-mechanismen. De meeste mensen (70%) met hiv aanvaardden hun hiv-status en integreerden hiv in hun leven.
Toch voelt ook een ruime groep zich beschaamd om hiv te hebben (36%), zeker mensen met een recente diagnose (56%). Een minderheid heeft een negatief hiv-zelfbeeld: zich vuil (18%) of een slecht persoon (16%) voelen.
Therapie goed opgevolgd
Wat de behandeling betreft, doen mensen met hiv het goed. Bijna alle deelnemers nemen hiv-medicatie (96%), hebben een goede therapietrouw (96%) en een ondetecteerbare virale lading (89%).
Dat wil zeggen dat ze hiv niet meer kunnen overdragen via seks. Ze zijn ook heel tevreden over de zorg in Hiv-referentiecentra (90%).
Welke doelstellingen voor hiv-preventie?
Combinatiepreventie: verschillende maatregelen combineren
Om de verdere verspreiding van hiv te voorkomen, moeten we blijven inzetten op verschillende maatregelen:
- Sensibiliseren over veilig vrijen.
- Condooms en glijmiddel zoveel mogelijk ter beschikking stellen. Dat is ook één van de aanbevelingen uit Het Groot Condoomonderzoek (2024).
- Meer en makkelijk testen op hiv.
- Mensen die positief testen snel behandelen.
- PrEP-gebruik promoten en makkelijker ter beschikking stellen.
- Huisartsen en gezondheidswerkers stimuleren om proactief over seksuele gezondheid te praten én om de hiv-test voor te stellen
Gerichter testaanbod - toegang tot PrEP verbeteren
Sensoa voelt zich door de cijfers uitgedaagd om de preventie-inspanningen onverminderd verder te zetten. In samenwerking met het volledige hiv-werkveld.
- We moeten meer te weten komen over wie vandaag, naast de bekende groepen, een risico loopt op hiv. Met een voldoende divers testaanbod kunnen we nog gerichter testen.
- Makkelijker en sneller toegang tot PrEP kan een grote impact hebben. Sensoa zet zich daarvoor in, samen met andere organisaties. Sensoa blijft mannen die seks hebben met mannen ondersteunen om PrEP te overwegen.
Inspelen op diversiteit
De groep mensen die een risico lopen op een hiv-infectie wordt steeds diverser. Dat maakt een gerichte aanpak noodzakelijk. Terreinwerk en community based werken zijn tijdsintensief, maar noodzakelijk.
Zo kunnen we iedereen bereiken en meekrijgen in onze complexe gezondheidsstructuren. Sensoa zette daarin al stappen en wierf extra mensen aan.
