Sciensano verzamelt en publiceert jaarlijks informatie over de hiv- en aidsdiagnoses. De recentste cijfers gaan over 2017.1

In 2017 werden in België 890 nieuwe hiv-diagnoses vastgesteld. Dat stemt overeen met 2,4 diagnoses per dag. 

Naar schatting leefden in 2017 18.908 mensen met hiv in België en weten 2.059 mensen nog niet dat ze hiv hebben. 

Dat staat in het hiv-rapport van Sciensano, het vroegere Wetenschappelijk Instituut voor de Volksgezondheid.1

De cijfers dalen, maar minder sterk in 2017

Het aantal nieuwe hiv-diagnoses daalde met 27,5% in vergelijking met 2012, het jaar met het hoogste aantal diagnoses. 

Het aantal nieuwe hiv-diagnoses daalde met 2% in vergelijking met 2016

De sterk dalende trend in het aantal nieuwe hiv-diagnoses zet zich dus niet door in 2017.

  • Het aantal nieuwe hiv-diagnoses blijft hoog.
  • Een belangrijke groep werd recent geïnfecteerd.

Dat bewijst de effectiviteit van de hiv-strategie, maar ook dat de hiv-epidemie zich snel blijft verspreiden. 

Wie wordt het zwaarst getroffen door hiv?

Mannen die seks hebben met mannen

In 2017 was er opnieuw een daling van het aantal hiv-diagnoses bij mannen die seks hebben met mannen (MSM). 

Het aantal diagnoses bij MSM daalde met 34% in vergelijking met 2013 toen de hoogste piek werd waargenomen. 

In 2017 werd 48,6% van de nieuw vastgestelde hiv-infecties gezien bij MSM.

Heteroseksuele mannen en vrouwen

In 2017 werd 48,3% van de nieuw vastgestelde hiv-infecties gezien bij heteroseksuele mannen en vrouwen. Bijna de helft was afkomstig uit Sub-Saharaans Afrika. 

Wat was de herkomst van deze mannen en vrouwen in 2017? 

  • 49% was afkomstig uit Sub-Saharaans Afrika
  • 28% had de Belgische nationaliteit
  • 13% had een andere Europese nationaliteit
  • 10% had een andere niet-Europese nationaliteit

De daling van het aantal diagnoses bij heteroseksuelen zien we vooral bij personen uit Sub-Saharaans Afrika. In de periode 2012-2017 was er een daling van 44% bij de vrouwen en 61% bij de mannen. 

Nationaliteit: grote verschillen naargelang overdracht

Bij mensen die in 2017 een positieve hiv-diagnose kregen is er een groot verschil in herkomst naargelang de overdrachtswijze.

Mannen die seks hebben met mannen

  • 63% België
  • 17% andere Europese nationaliteit (Nederland, Frankrijk, Spanje)
  • 16% andere nationaliteit buiten Europa en Sub-Saharaans Afrika, waarbij vooral Brazilië opvalt
  • 4% uit Sub-Saharaans Afrika

Heteromannen en vrouwen

  • 49% Sub-Saharaans Afrika
  • 28% België
  • 13% andere Europese nationaliteit
  • 10% andere niet-Europese nationaliteit

Leeftijd: belangrijk aandeel 50 plussers

Het aandeel van de 25-49 jarigen daalde tussen 2008 en 2017 en het aandeel van de 50 plussers steeg. 

  • 69% van de hiv-diagnoses vond plaats bij mensen tussen 25 en 49 jaar
  • 20% van de hiv-diagnoses werd vastgesteld bij 50 plussers
  • 10% werd vastgesteld bij jongeren (15-24 jaar)
  • 1% is jonger dan 15 jaar

Aantal mensen met hiv dat nog geen diagnose kreeg

Naar schatting leefden in 2017 18.908 mensen met hiv in België, maar niet iedereen kent zijn diagnose.

In 2017 waren al 16.849 personen geregistreerd. 2.059 mensen hebben nog geen hiv-diagnose gekregen. Naar schatting weet 10,9% van alle mensen die met hiv leven in België, dus niet dat ze seropositief zijn. 

Aantal hiv-patiënten in behandeling

In 2017 werden 16.070 hiv-patiënten medisch opgevolgd in België. Sciensano stelt een gelijkmatige stijging vast van het aantal hiv-patiënten in medische opvolging, met een gemiddelde toename van 687 nieuwe patiënten per jaar. 

De meerderheid (65%) van de hiv-patiënten in medische opvolging zijn mannen. 56% van de patiënten is Belgisch, 28% is afkomstig uit Sub-Saharaans Afrika. 

Waarom snel testen en behandelen?  

Omdat makkelijk testen en snel behandelen een vorm van preventie is.

In 2017 kreeg 99% van de mensen met hiv die opgevolgd worden door een Aidsreferentiecentrum hiv-medicatie. De personen die in 2017 een behandeling opstartten, bereikten in de meeste gevallen (97%) een niet-detecteerbare lading binnen de 6 maanden. Vanaf dan kan hiv niet langer overgedragen worden door seks.

Combinatiepreventie werkt 

Om de verdere verspreiding van hiv te voorkomen, moeten we blijven inzetten op verschillende maatregelen:

  • sensibiliseren over veilig vrijen
  • condooms en glijmiddel zoveel mogelijk ter beschikking stellen
  • meer en makkelijk testen op hiv
  • mensen met die positief testen snel behandelen
  • PrEP-gebruik promoten bij mensen met een verhoogde blootstelling aan hiv
  • huisartsen en gezondheidswerkers stimuleren om proactief over seksuele gezondheid te praten én om de hiv-test voor te stellen