9 maart start de Week van de Lentekriebels: hét moment voor relationele en seksuele vorming

Ongeveer de helft van alle diagnoses van chlamydia gebeurt onder de leeftijd van 24 jaar. Veel jongeren durven geen condoom voorstellen of laten het condoom na een tijdje achterwege zonder zich te laten testen. Naast tijdige screening en behandeling is relationele en seksuele vorming dus noodzakelijk.

Daarom kozen we 'seksueel overdraagbare aandoeningen’ als thema voor de Week van de Lentekriebels.

Tijdens die week roepen Sensoa en de andere partners scholen op tot meer aandacht voor relationele en seksuele vorming. Want hoewel we op de goede weg zijn, krijgen niet alle leerlingen voldoende vorming. Een warme oproep om er werk van te maken en Sensoa ondersteunt leraren daarin: ze kunnen lestips vinden, materiaal bestellen en een link naar de online soa-quiz vinden op www.weekvandelentekriebels.be.

Vlaams minister Wouter Beke:
“Jongeren blijven soms met onopgeloste vragen over relaties en seksualiteit zitten. Het is belangrijk dat ze daarop een goed antwoord te krijgen. Door te werken via sociale media en influencers, bereikt Sensoa niet alleen leerkrachten, maar ook de jongeren in hun eigen leefwereld. Zij zullen dus makkelijker de informatie vinden die ze nodig hebben.”

Krijgen Vlaamse jongeren genoeg ‘seksuele opvoeding’?

Relationele en seksuele vorming raakt meer en meer ingeburgerd. In de nieuwe eindtermen voor de eerste graad secundair onderwijs (eerste en tweede jaar middelbaar), die sinds september 2019 in voege zijn, is er expliciete aandacht voor de preventie van seksuele overdraagbare aandoeningen.

Deze nieuwe eindtermen zijn resultaatsgebonden (tegenover inzetsgebonden vroeger) en moeten dus behaald worden op schoolniveau.

Het is nu afwachten of het thema ook voorkomt in de eindtermen voor de tweede (derde en vierde middelbaar) en derde graad (vijfde en zesde middelbaar) secundair onderwijs, die in volle ontwikkeling zijn. Maar zelfs al is daarmee relationele en seksuele vorming ‘verplicht’, toch blijven er voor veel leraars drempels bestaan om er aan te beginnen.

Met de jaarlijks weerkerende Week van de Lentekriebels en het bijhorende lesmateriaal en de lestips willen we hen aanmoedigen en ondersteunen.

Via de facebookpagina van Sensoa krijgen leerkrachten vanaf 9 maart ook tips om les te geven via drie filmpjes. Elk filmpje toont de inzichten en ervaringen van een leerkracht bij het geven van relationele en seksuele vorming, telkens over een ander thema (soa, anticonceptie, en seks en de eerste keer).

Chlamydia, de ‘meest democratische’ soa

Veel jongeren en jongvolwassenen zijn besmet met chlamydia. Waar soa het imago hebben dat ze enkel voorkomen bij mensen met vaak wisselende seksuele contacten of one night stands, kan iedereen besmet raken met chlamydia. Ook jongeren en jongvolwassenen met een vaste relatie.

Wellicht is het typische relatiepatroon van opeenvolgende, monogame relaties (‘seriële monogamie’) daar mee voor verantwoordelijk. In een nieuwe relatie wordt na een tijdje vaak het condoom weggelaten zonder zich voorafgaand te laten testen op soa. Nochtans kan één van de partners in een vorige relatie besmet zijn met chlamydia zonder daar ooit iets van te merken. Veel jongeren worden daarom wellicht besmet in een relatie. 

Chlamydia geeft bij 80% van de besmette vrouwen geen klachten, bij mannen is dat bij 60%. De mogelijke gevolgen zijn echter niet min.

Een onbehandelde chlamydia kan leiden tot bijbalontsteking bij mannen en ontsteking van het kleine bekken of Pelvic Inflammatory Disease (PID) en verminderde vruchtbaarheid bij vrouwen.

Nochtans is chlamydia makkelijk te voorkomen (door condoomgebruik), makkelijk op te sporen (via een urinestaal) en makkelijk te behandelen (met antibiotica).

Soa’s bespreken met ‘Better safe than soa’ en Kahoot-quiz

Spel ‘Better safe than soa’

Maar hoe krijg je leerlingen aan de praat over een ‘onsexy’ onderwerp als soa? Sensoa liet door De Aanstokerij, gespecialiseerd in educatieve werkvormen, een update maken van het verouderde Aidsbekerspel.

Zij kwamen op de proppen met ‘Better safe than soa’: De leerlingen kruipen in de huid van een personage met een profiel op de fictieve sociale mediasite ‘Vinstagram’. 

Vinstagram is vooral een platform om foto’s te delen. Maar geregeld leren jongeren elkaar via dit platform ook beter kennen er wordt verteld dat er wel eens dates of relaties voortkomen uit die contacten. 

“Vertel jij aan je date dat je (mogelijk) een soa hebt?” “Ga je naar de dokter als je een symptoom van een soa opmerkt?” “Hoe breng je het gesprek over veilig vrijen aan bij je date?” Vanuit hun personage zoeken de leerlingen het zelf uit. 

Kahoot-quiz

Daarnaast is er nog de Kahoot-quiz. Via die interactieve site kunnen leerlingen met hun smartphone in competitie tegen elkaar hun kennis over soa’s tonen.

De quiz is gratis en vormt een prima hulpmiddel voor leerkrachten om les te geven over soa’s.

Live webinar voor CLB-medewerkers

Op 9 maart organiseren we ‘s avonds een live webinar voor CLB-medewerkers. We moedigen hen daarin aan om proactief en reactief het gesprek open te trekken naar seksualiteit. Jongeren hebben immers veel vragen over seksualiteit, maar durven deze niet altijd stellen.

Dit gebeurt in samenwerking met het VCOK (Vormingscentrum Opvoeding en Kinderopvang) en het VWVJ (Vlaamse Wetenschappelijke Vereniging voor Jeugdgezondheidszorg).

Facebook Live-uitzending

Op 11 maart organiseren we om 20u. een Facebook Live-uitzending in samenwerking met de UCLL. Studenten zijn welkom om mee te kijken en zelf anoniem hun vragen te stellen over soa’s.

Vormingen voor leraren

De Aanstokerij die het spel ‘Better safe than soa’ ontwikkelde, voorziet ook in vormingen zodat leraren die zich wat onwennig bij het thema voelen hulp kunnen inschakelen. 

Sensoa organiseert de Week van de lentekriebels samen met de jongeren van de Ei-Cel, met het Forum jongeren, relaties en seksualiteit en tal van andere partners.