Overslaan en naar de algemene inhoud gaan

U bent hier

Week van de Lentekriebels

14/02/2011 - 11:00

Met de nieuwe vakoverschrijdende eindtermen in het secundair onderwijs hebben scholen meer mogelijkheden om relationele en seksuele vorming een plaats te geven in de lessen en in het schoolbeleid. Maar wordt aan deze eindtermen wel voldoende aandacht besteed en worden de juiste accenten gelegd? Sensoa, het Vlaams expertisecentrum voor seksuele gezondheid, roept in de Week van de Lentekriebels op om met jongeren over relaties en seks te praten. En ook in te gaan op vragen over liefde en verliefdheid.

Relationele en seksuele vorming (RSV), zo noemt men alle activiteiten die jongeren kennis, vaardigheden en attitudes bijbrengen omtrent relaties en seksualiteit. Het is een vorming die hen begeleidt bij hun seksuele ontwikkeling en die aan waarden en normen bouwt. Relationele en seksuele vorming is belangrijk om de “seksuele gezondheid” van jongeren van vandaag te bevorderen. Dat betekent dat ze soa’s en ongeplande zwangerschappen vermijden, geen seksueel grensoverschrijdend gedrag stellen of meemaken, en dat ze seksueel en relationeel gelukkig zijn.

Maar relationele en seksuele vorming is niet louter kennis meegeven. Je kan pas effect hebben als er ook vaardigheden worden aangeleerd en aan attitudevorming wordt gedaan. Veilig vrijen en relationeel geluk zijn pas mogelijk als je de vaardigheid hebt om bijvoorbeeld je mening te kunnen uitdrukken. Want hoe kun je een condoom ten tonele brengen als je je tegenover de ander niet durft te uiten? Je kan het ook niet los zien van attitudes zoals respect en zorg voor jezelf en de ander. Hoe zeg je, als je heel erg verliefd bent, dat je niet aan de pil bent en eigenlijk ook nog niet klaar bent om ‘het’ te doen? Hoe bespreek je een soa-test zonder het wantrouwen van de ander te wekken?

Meer dan lichamelijke aspecten alleen

Vandaag gaat het in de lessen echter vaak en vooral over puberteit, anticonceptie, soa’s en hiv, het lichamelijke plaatje dat vooral onder het vak natuurwetenschappen zit. Voor de andere, meer relatiegerichte en emotionele aspecten wordt er vaak in de richting gekeken van de leerkrachten godsdienst of zedenleer, omdat dit meer onder de vakoverschrijdende eindtermen valt. Maar, die leerkrachten moeten al rond zeer uiteenlopende “maatschappelijke” thema’s werken. En de “gewone” eindtermen zijn al zo veeleisend dat er soms in minieme mate rond de vakoverschrijdende eindtermen gewerkt wordt.

Uit onderzoek blijkt dat jongeren relationele en seksuele vorming een belangrijke taak van de school vinden. Maar we krijgen van jongeren vaak de boodschap: ‘Soa’s, daar horen we elk jaar al over!’, ‘Over seks mogen gelovige moslimjongeren niet meepraten, maar we willen wel leren hoe je iemand op een respectvolle manier toont dat je interesse hebt. Waarom gaat het daar nooit over?’

Jongeren zijn vragende partij om op school meer te leren over relaties. Ze willen ondermeer leren over contact leggen, versieren, jongens/meisjesverschillen bij relaties, verliefdheid. Hoe pak je het aan bij iemand waar je een oogje op hebt? Waar let je op tijdens een eerste afspraakje? Wat gebeurt er met ons als we verliefd zijn en wat betekent het? Hoe overleef je liefdesverdriet?

Daar staat tegenover dat als het over gevoelens gaat, jongeren soms vrezen dat ze persoonlijke zaken moeten blootgeven in de klas. Ook leraren hebben deze bezorgdheid. Sensoa probeert dit te ondervangen met specifiek educatief materiaal en vormingen. Daarin worden werkwijzen gegeven waarbij het niet nodig is persoonlijk te worden om rond relaties te kunnen werken.

Sensoa start vandaag op Valentijnsdag met een nieuwe Week van de Lentekriebels. Met die week zet Sensoa elk jaar scholen en organisaties aan om vormingsactiviteiten voor kinderen en jongeren rond seksualiteit en relaties te organiseren. Ook ouders worden aangemoedigd om daarover met hun kinderen te praten. En voor één keer mag het over meer gaan dan over de bloemetjes en de bijtjes en het problematische waarmee seksualiteit bij jongeren vandaag mee geassocieerd lijkt. Laat nu de liefde en verliefdheid centraal staan, want ook rond liefde en relaties kan men heel wat leren.

Lies Verhetsel is psycholoog en werkt rond jongeren en RSV bij Sensoa.