Jongeren moeten goed geïnformeerd zijn over de werking, het gebruik en de verkrijgbaarheid van de verschillende anticonceptiemiddelen en –methodes. Lesmateriaal helpt je daarbij. Maar kennis over anticonceptie is niet genoeg. Werk ook aan attitudes en vaardigheden.

Vragen van jongeren over anticonceptie

  • Beschermt de pil je ook tegen aids? 
  • Wat doe ik als ik de pil vergeten ben? 
  • Welk anticonceptiemiddel gebruik ik best? 
  • Hoeveel kost mijn anticonceptie? 
  • Hoe werkt de noodpil? 
  • Zijn hormonen slecht voor mij? 

Anticonceptie in de seksuele ontwikkeling van jongeren

Kinderen vanaf 4 jaar zijn heel geïnteresseerd in het voortplantingsverhaal. Vanaf 7 jaar stellen kinderen minder expliciete vragen, maar hun interesse blijft.

Meisjes vanaf 9 jaar krijgen best al informatie over menstruatie en vruchtbaarheid. Geef daarom ook al aan kinderen les over voortplanting en zwangerschap.

Vanaf de allereerste menstruatie is een meisje vruchtbaar. Jongeren moeten weten dat je vanaf dan zwanger kan worden en wat veilig vrijen inhoudt.

Leerdoelen over anticonceptie

Kinderen 

  • kunnen praten over 'baby's krijgen' in de correcte bewoordingen
  • weten dat er zoiets bestaat als anticonceptie

Jongeren

  • kunnen anticonceptie ter sprake brengen en durven er met hun ouders en lief over praten
  • maken een geïnformeerde en persoonlijke keuze voor een anticonceptiemiddel of –methode
  • voelen zich verantwoordelijk voor een correct en consistent anticonceptiegebruik
  • weten wat te doen als ze de anticonceptie niet goed gebruikten of als er iets mis ging met het condoom 
  • weten hoe en waar (nood)anticonceptie verkrijgbaar is en hoe ze die moeten gebruiken
  • kunnen informatie, hulp en ondersteuning vinden als ze vragen of problemen hebben
Ik merk dat herhaling en verdieping nodig is
Serge Piette, leraar biologie Atheneum Voskenslaan Gent

Lestips om met jongeren te praten over anticonceptie

Werk aan kennis van de anticonceptiemiddelen

Jongeren weten vaak onvoldoende hoe de anticonceptiemiddelen werken. Pil en condoom kennen ze het best.

Andere methodes, zoals vaginale ring, anticonceptiepleister, noodpil of spiraal minder.

Je hoeft zelf ook geen expert te worden. Laat ze informatie opzoeken op Allesoverseks.be

Bespreek mythes en misverstanden over anticonceptie

Sommige jongeren hebben een verkeerd beeld van hormonale anticonceptie en condoomgebruik. Bespreek de mythes en misverstanden. 

Wie is verantwoordelijk voor anticonceptie? 

Anticonceptie zal vaker gebruikt worden als beide partners het als hun verantwoordelijkheid zien. Bespreek met jongeren hoe zij dat zien: is anticonceptie de verantwoordelijkheid van het meisje? Is condoomgebruik de verantwoordelijkheid van de jongen? 

Praat over sociale, culturele en ethische gevoeligheden

'Gebruik een condoom', dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Laat jongeren oefenen: hoe zouden zij een anticonceptiemiddel of condoom voorstellen aan hun partner? 

Anticonceptie, noodanticonceptie en zeker abortus zijn gevoelige kwesties, waarin sociale, culturele en ethische elementen een rol spelen. 

Een aantal jongeren vindt het niet noodzakelijk dat alles in het werk wordt gesteld om zwangerschap te voorkomen. 

Jongeren kijken niet per se negatief naar zwangerschap op jonge leeftijd. 

Communicatie met de ouders of arts

Sommige jongeren proberen hun anticonceptiegebruik te verbergen voor hun ouders. Hoe is dat voor de jongeren in je klas? Durven ze dat met hun arts bespreken? 

Werkvormen en lesmaterialen over anticonceptie

De 'anticonceptiewijzer' is een online tool die je helpt om een geschikt anticonceptiemiddel te kiezen. Je kan deze tool ook in de klas gebruiken. 

  • Je kan leerlingen de tool laten verkennen en zelf laten nadenken over welke criteria ze belangrijk vinden door ze aan- of af te vinken. 
  • Je kan hen de vragen laten noteren die ze eventueel met hun arts kunnen bespreken. 
  • Je kan ook een groepsgesprek voeren rond mogelijke andere factoren die een rol spelen. 
  • Je vindt als leraar voldoende achtergrondinformatie over de anticonceptiemiddelen bij elk middel. 

Gebruik de anticonceptiewijzer als werkvorm

Voor OKAN-klassen en anderstalige leerlingen kan je de informatie op Zanzu.be gebruiken.

Gebruik de informatie over anticonceptie in 14 talen

Tussen de lakens - lespakket

Lies Verhetsel, Antonella Ciccarone
Les- en vormingsmateriaal | Van 10 tot 17 jaar
AankopenDownloadenOntlenen

Lespakket voor seksuele vorming - met een module over soa's en hiv

Anticonceptiekoffer

Les- en vormingsmateriaal | Van 12 tot 17 jaar
AankopenDownloadenOntlenen

Koffer voor leerkrachten, opvoeders, begeleiders van jongeren en volwassenen over anticonceptiemiddelen.

Zanzu

Website | Van 18 tot 25 jaar
AankopenOnline bekijkenOntlenen

Website over seksuele gezondheid voor anderstaligen

Anticonceptiewijzer

Informatief materiaal
AankopenOnline bekijkenOntlenen

Online anticonceptietool dat helpt in de keuze van een anticonceptiemiddel.

Opleiding voor professionals over anticonceptie

Spijker je kennis bij over anticonceptie en zwangerschap. Welke info heb je nodig om met de juiste kennis voor een klas of groep te staan?

Hoe voer je een face to face gesprek over seks en relaties? Hoe ga je in op individuele hulpvragen? Opleiding voor hulpverleners of begeleiders van jongeren.

Hoe geeft Serge Piette les over anticonceptie? Praktijkverhaal

Serge Piette geeft biologieles op het Atheneum Voskenslaan in Gent. Hoe pakt hij de lessen over anticonceptie aan?