| 
OP EEN RIJTJE
Bacteriële vaginose |
|
Klachten |
Bij vrouwen kan een sterk geurende afscheiding uit de vagina komen. Soms zal er ook jeuk, roodheid of pijn bij het plassen of gemeenschap ontstaan. Mannen hebben zelden klachten, enkel ontsteking van de eikel is mogelijk. |
Onderzoek |
De arts onderzoekt de afscheiding onder de microscoop. Ook een uitstrijkje kan nodig zijn voor onderzoek in een laboratorium. |
Behandeling |
Bij een lichte vorm zal men wachten op spontane genezing. Bij ernstigere vormen raadt de arts spoeling aan en schrijft een pillenkuur voor. |
Complicaties |
Er zijn geen complicaties bij niet-behandeling vastgesteld, tenzij tijdens de zwangerschap en na het uitvoeren van een abortus. |
Candida |
|
Klachten |
Bij vrouwen kan een waterachtige of wit-brokkelige afscheiding uit de vagina komen die jeuk veroorzaakt. Mannen hebben minder vaak klachten, maar de eikel kan ontsteken waardoor die er rood en schilferig uitziet en jeukt. |
Onderzoek |
De arts onderzoekt de afscheiding onder de microscoop. Ook een uitstrijkje kan nodig zijn voor onderzoek in een laboratorium. |
Behandeling |
Ofwel schrijft de arts een tablettenkuur voor, of er vindt een lokale behandeling met crèmes of vaginale ovules. |
Complicaties |
Er zijn geen complicaties bij niet-behandeling vastgesteld. |
Chlamydia |
|
Klachten |
Bij 70% van de vrouwen zijn er geen symptomen. Mogelijke symptomen manifesteren zich twee tot drie weken na de besmetting: meer of andere afscheiding, pijn of branderig gevoel bij het plassen, pijn in de onderbuik, buikpijn bij het vrijen of het klaarkomen. Soms is er tussentijdsbloedverlies of bloedverlies bij het vrijen. Bij 75% van de mannen zijn er wel symptomen: waterige afscheiding uit de penis en pijn bij het plassen. |
Onderzoek |
De arts neemt uitstrijkjes van de plaats waar de besmetting mogelijk heeft plaatsgevonden (baarmoedermond, urinebuis, anus of keel). Na één week is de uitslag bekend. Andere mogelijkheid is het onderzoek in een labo van een staaltje urine of een zelf afgenomen vaginale wisser. Vermits chlamydia vaak samen met andere soa voorkomt, kan ook een bloedonderzoek plaatsvinden. |
Behandeling |
Er bestaat een eenmalige kuur en een meerdaagse antibioticakuur. Eén week na de behandeling is het besmettingsgevaar voorbij. |
Complicaties |
Als een vrouw een besmetting met chlamydia niet laat behandelen kan de infectie opklimmen naar de baarmoederholte en een eileiderontsteking veroorzaken Deze gaat gepaard met een ziek gevoel en pijn in de onder- en bovenbuik. Als deze ontsteking niet goed behandeld wordt, kan zij leiden tot onvruchtbaarheid of verhoogde kans op buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Als een man een besmetting met chlamydia niet laat behandelen kan de ontsteking opstijgen, waarbij de bacteriën in de prostaat, de bijbal of de teelbal terecht kunnen komen. Bijbalonsteking is de meest voorkomende complicatie en is te herkennen aan een hevige pijn in de balzak, soms uitstralend naar de lies. |
Donovanosis |
|
Klachten |
Bij vrouwen veroorzaakt het pijnloze, maar makkelijk bloedende, zweertjes op de schaamlippen en infecties rond de genitaliën, mond, lippen, keel of gezicht en zelfs lever, skelet of borstkas. Bij mannen veroorzaakt het pijnloze, maar makkelijk bloedende, zweertjes op de de eikel en infecties rond de genitaliën, mond, lippen, keel of gezicht en zelfs lever, skelet of borstkas. |
Onderzoek |
De arts zal een microscopisch onderzoek en bloedonderzoek doen. |
Behandeling |
Een antibioticakuur geneest de infectie. |
Complicaties |
Bij niet behandeling kan er pseudo-elefantiasis optreden en ontstaan er verminkingen van vagina, urinebuis of endeldarm. |
Genitale wratten |
|
Klachten |
Vrouwen hebben vaak geen klachten, soms jeuk en irritatie. Soms ontstaat er maar één wratje, soms meerdere in korte tijd. Soms verschijnen zichtbare wratten op en rond de vagina, de schaamlippen en rond de anus. Ook moeilijk zichtbare wratten zijn mogelijk, in de vagina, anus of op de baarmoedermond. Bij mannen kunnen zichtbare wratten ontstaan op de eikel, op of onder de voorhuid, op de schacht van de penis en rond de anus, maar ook in de urinebuis of anus. |
Onderzoek |
Meestal zijn de wratjes zichtbaar. Door het aanstippen met een azijnzuuroplossing maakt de arts de onzichtbare wratjes zichtbaar. |
Behandeling |
Er bestaat een waaier van behandelingen, gaande van aanstippen met podofyline tot behandeling met crème, maar ook behandeling met vloeibare stikstof, wegbranden, lasertherapie of operatief verwijderen. |
Complicaties |
De typen van het humaan papillomavirus die uitwendige genitale wratten veroorzaken, hebben geen gevolgen op langere termijn bij niet-behandeling. Andere typen van dit virus kunnen evenwel een rol spelen bij het ontwikkelen van kanker aan de baarmoederhals, penis of aars. |
Gonorroe |
|
Klachten |
Vrouwen merken vaak niets van de infectie. Toch is er een waaier van klachten die kunnen wijzen op een besmetting met gonorroe: meer last van afscheiding die er groengeel tot geel uitziet en onaangenaam ruikt, een branderig gevoel bij het plassen, pijn of bloedverlies bij het vrijen. Ook tussentijdse bloedingen of overvloediger en pijnlijkere menstruatie zijn mogelijk. Mannen hebben in 90% van de gevallen klachten zoals een branderig gevoel bij het plassen en een geel-groenige etterafscheiding. Bij anale besmetting kan er etter- of bloedverlies uit de aars optreden. Ook krampen, irritatie of jeuk, zijn mogelijk, alsook pijn bij de stoelgang en een drang zich vaak te ontlasten. |
Onderzoek |
De arts neemt een uitstrijkje op de plaats van besmetting (baarmoedermond, urinebuis, anus of keel) door slijm of etter op te nemen met een wisser. Na enkele dagen is de uitslag bekend. Vaak is er tegelijkertijd ook controle op syfilis en chlamydia. |
Behandeling |
Een injectie of eenmalige inname van antibiotica is voldoende. Vaak is ook een behandeling van chlamydia inbegrepen. Eén week later is een controle-onderzoek nodig. Is men genezen dan is ook het besmettingsgevaar voorbij. |
Complicaties |
Als een vrouw een besmetting met gonorroe niet laat behandelen kan de infectie opklimmen naar de baarmoederholte en een eileiderontsteking veroorzaken Deze gaat gepaard met een ziek gevoel en pijn in de onder- en bovenbuik. Als deze ontsteking niet goed behandeld wordt, kan zij leiden tot onvruchtbaarheid of verhoogde kans op buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Als een man een besmetting met gonorroe niet laat behandelen kan de ontsteking opstijgen, waarbij de bacteriën in de prostaat, de bijbal of de teelbal terecht kunnen komen. Bijbalonsteking is de meest voorkomende complicatie en is te herkennen aan een hevige pijn in de balzak, soms uitstralend naar de lies. Dit kan tot verminderde vruchtbaarheid of onvruchtbaarheid leiden. |
Hepatitis B |
|
Klachten |
Bij 70% van besmette personen zijn er geen klachten. Slechts een op drie wordt echt ziek, met koorts, misselijkheid en braken. Daarna kan een fase volgen waarbij het wit van de ogen geel wordt en later soms gedeelten van de huid. De urine wordt donkergekleurd en de stoelgang bijna kleurloos. Nadat het lichaam de infectie heeft overwonnen, blijft er een periode van vermoeidheid. |
Onderzoek |
Hepatitis B is door een bloedonderzoek op te sporen. Analyse is nodig om na te gaan over welke soort geelzucht het gaat en in welk stadium de ziekte zich bevindt. Hepatitis B is niet de enige oorzaak van geelzucht. |
Behandeling |
In principe volstaat rust en het vermijden van gebruik van medicijnen en alcohol. |
Complicaties |
Bij een klein percentage van besmette personen slaagt het lichaam er niet in het virus te overwinnen. Zij worden chronische dragers van Hepatitis B. Dit betekent dat het virus actief blijft in hun lichaam. Op lange termijn leidt dit tot levercirrose of leverkanker. Zij blijven ook permanent besmettelijk en kunnen het virus doorgeven. |
Vaccinatie |
Er bestaat een vaccin waarmee je jezelf tegen Hepatitis B kan beschermen. Dit vaccin biedt 95 tot 99% bescherming. Je huisarts kan je hierover meer informatie geven. |
Herpes genitalis |
|
Klachten |
Een irriterend, branderig gevoel voor op de plaats van besmetting, waarna er blaasjes ontstaan, die op hun beurt openspringen tot kleine, soms pijnlijke, wondjes. Soms doen de lymfeklieren in de lies pijn en zijn ze opgezet. Men kan jeuk voelen of pijn bij het plassen. Op de wondjes verschijnen korstjes, die nadien afvallen. |
Onderzoek |
De arts zal in eerste instantie louter op basis van de klachten en waarneembare verschijnselen een mogelijke diagnose stellen. Soms kan een aanvullend onderzoek van het vocht uit de blaasjes plaatsvinden. Bij een eerste besmetting is een bloedcontrole op syfilis aangeraden, met herhaling na enkele maanden. |
Behandeling |
Er bestaat geen geneesmiddel dat het virus uit het lichaam doet verdwijnen. Bij veelvuldige opflakkeringen kan een kuur met een anti-viraal middel een oplossing bieden. |
Complicaties |
Opflakkeringen zijn steeds mogelijk door vermindering van de weerstand door griep, vermoeidheid of stress, of door zonnebrand of door menstruatie en geslachtsgemeenschap. |
Lymfogranuloma venereum |
|
Klachten |
Nadat er een klein blaasje is verschenen op geslachtsdelen, aars, keel of mond, treedt lymfeklierontsteking op met een zwelling van de klieren. Dit gaat gepaard met algemene ziekteverschijnselen. Bij vrouwen verloopt de ziekte vaker zonder klachten waardoor later complicaties mogelijk zijn. |
Onderzoek |
Vermits het om een vorm van chlamydia gaat, zal ook hier bloedonderzoek of labo-onderzoek van een uitstrijkje van de plaats van besmetting plaatsvinden. |
Behandeling |
De arts zal een meerdaagse pillenkuur voorschrijven. Bij de meeste besmette personen treedt spontane genezing op. |
Complicaties |
Bij een klein aantal van besmette personen doet zich fistelvorming, genitale zweren, endeldarmontsteking of genitale elefantiasis (verdikking en verharding van de huid) op. |
Schaamluis |
|
Klachten |
De belangrijkste klacht is jeuk aan de schaamstreek. |
Onderzoek |
Inspectie van het lichaam naar de duidelijk zichtbare luizen en neten. |
Behandeling |
Een besmetting met schaamluis is snel en goed te behandelen met lotions of crèmes. Daarnaast dienen beddengoed, handdoeken en kleren gewassen te worden. |
Complicaties |
Mogelijk ontsteking van de huid door het krabben. |
Schurft |
|
Klachten |
Voornaamste symptoom is jeuk over gans het lichaam, vooral 's avonds en 's nachts, wanneer de mijt actief is. Soms komen kleine blaasjes voor op plaatsen waar de mijt zich bij voorkeur ophoudt: tussen de vingers, polsen, voetrand, enkel en wreef, maar ook oksel, navel, de binnenkant van de dijen, de penis en rond de tepels. |
Onderzoek |
De arts onderzoekt de huid op de aanwezigheid van gangetjes en schurftmijten. Men probeert met een naald een mijt te pakken voor onderzoek onder de microscoop. |
Behandeling |
Schurft is makkelijk te genezen door insmeren met een crème. Ook kleding, beddengoed en knuffelbeesten dienen gewassen en matras, kussens en dekens gelucht te worden. |
Complicaties |
Mogelijk ontsteking van de huid door het krabben. |
Syfilis |
|
Klachten |
Syfilis verloopt in drie stadia met elk specifieke symptomen. Het eerste stadium begint één tot vier weken na de besmetting. Op de plaats van de besmetting verschijnt een pijnloos zweertje met een harde rand of bodem, de harde sjanker. Dit gaat gepaard met een zwelling van de lymfeklieren. Het zweertje kan over het ganse lichaam voorkomen. Zeven tot tien weken na de besmetting komt syfilis in het tweede stadium. Symptomen zijn huiduitslag, meestal in de vorm van rose-rode, niet-jeukende vlekjes, haaruitval, vlakke of wratachtige afwijkingen op huid of slijmvliezen. Ook koorts, hoofd- en botpijnen en vaak een algemene lymfeklierzwelling zijn mogelijk. Na enkele weken of maanden verdwijnen de symptomen en komt de ziekte in de derde en latente fase. Zonder behandeling kan de ziekte jaren symptoomloos blijven voortbestaan. In ongeveer 30% van de onbehandelde gevallen ontstaan evenwel beschadigingen van hart en bloedvaten of het centrale zenuwstelsel. |
Onderzoek |
Een bloedonderzoek kan de infectie bevestigen. |
Behandeling |
Syfilis is te genezen met penicilline-injecties. Nacontrole is nodig. |
Complicaties |
Uit studies blijkt dat bij 15 tot 40% van de besmette personen ernstige complicaties kunnen voorkomen bij niet-behandeling. |
Trichomonas |
|
Klachten |
Bij vrouwen kunnen de eerste klachten al enkele uren na de besmetting optreden: stinkende grijswitte tot groengele afscheiding, ontstoken schaamlippen en irritatie van de huid bij de vagina is mogelijk, ook kan een (lichte) pijn bij het plassen voorkomen. Mannen ondervinden meestal geen klachten, soms lichte afscheiding of branderig gevoel bij het plassen. |
Onderzoek |
De arts kan de afscheiding onderzoeken onder de microscoop. Ook een uitstrijkje kan nodig zijn voor onderzoek in een laboratorium. |
Behandeling |
Een eenmalige pillendosis volstaat. |
Complicaties |
Er zijn geen complicaties bij niet-behandeling vastgesteld. |
Weke sjanker |
|
Klachten |
Deze soa veroorzaakt pijnlijke zweren aan de ingang van de vagina, op de eikel of de binnenkant van de voorhuid, of in de omgeving van aars of mond. Deze zweren zijn eerder zacht en zijn groter bij mensen met hiv en onbesneden mannen. Daarnaast kan er een forse en pijnlijke zwelling van de lymfeklieren optreden. |
Onderzoek |
De arts onderzoekt de afscheiding onder de microscoop. Ook een uitstrijkje kan nodig zijn voor onderzoek in een laboratorium. |
Behandeling |
De arts zal een meerdaagse antibioticakuur voorschrijven. |
Complicaties |
Bij niet-behandeling kunnen er zweren blijven die moeilijk genezen en littekens achterlaten. |
Humaan Papilloma Virus (HPV) |
|
HPV is een virus dat ofwel de huid infecteert, ofwel de mucosa, de cellen die de vochtige grens vormen tussen lichaam en buitenwereld. Deze cellen vind je bijvoorbeeld in de mondholte, de slokdarm, maar ook in vagina en baarmoeder(hals). De meeste mensen komen de HPV-infectie zelf te boven, net als bij een verkoudheid. Een klein percentage van alle vrouwen die geïnfecteerd worden met HPV zal voorstadia van baarmoederhalskanker ontwikkelen die, indien niet behandeld, aanleiding kunnen geven tot een kwaadaardige tumor. De virusinfectie zelf is niet behandelbaar met medicijnen, maar de voorstadia van baarmoederhalskanker zijn goed behandelbaar. |